<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X65n1293"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1293 证道歌註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1293 证道歌註</title> <author>元 永盛述 德弘编</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">65</idno>.<idno type="no">1293</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">证道歌註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00576"> <charName>CBETA CHARACTER CB00576</charName> <mapping cb:dec="983616" type="PUA">U+F0240</mapping> <mapping type="unicode">U+29573</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[寧*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00746"> <charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName> <mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01857"> <charName>CBETA CHARACTER CB01857</charName> <mapping cb:dec="984897" type="PUA">U+F0741</mapping> <mapping type="unicode">U+22C62</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+索]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05150"> <charName>CBETA CHARACTER CB05150</charName> <mapping cb:dec="988190" type="PUA">U+F141E</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value><persName>佛</persName>⃝</value></charProp></char> <char xml:id="CB05151"> <charName>CBETA CHARACTER CB05151</charName> <mapping cb:dec="988191" type="PUA">U+F141F</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>卍⃝</value></charProp></char> <char xml:id="CB05283"> <charName>CBETA CHARACTER CB05283</charName> <mapping cb:dec="988323" type="PUA">U+F14A3</mapping> <mapping type="unicode">U+4B54</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[饥-几+追]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05448"> <charName>CBETA CHARACTER CB05448</charName> <mapping cb:dec="988488" type="PUA">U+F1548</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>人⃝</value></charProp></char> <char xml:id="CB05538"> <charName>CBETA CHARACTER CB05538</charName> <mapping cb:dec="988578" type="PUA">U+F15A2</mapping> <mapping type="unicode">U+24814</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>猿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[狂-王+员]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15046"> <charName>CBETA CHARACTER CB15046</charName> <mapping cb:dec="998086" type="PUA">U+F3AC6</mapping> <mapping type="unicode">U+49A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@东]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15085"> <charName>CBETA CHARACTER CB15085</charName> <mapping cb:dec="998125" type="PUA">U+F3AED</mapping> <mapping type="unicode">U+231B6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[勉-力+日]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15097"> <charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName> <mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>面</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+丐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15145"> <charName>CBETA CHARACTER CB15145</charName> <mapping cb:dec="998185" type="PUA">U+F3B29</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262B1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/圭]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15210"> <charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName> <mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恹-厌+火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15525"> <charName>CBETA CHARACTER CB15525</charName> <mapping cb:dec="998565" type="PUA">U+F3CA5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[媏-而+(乏-之+虫)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-10T13:47:36"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0456a" n="0456a"/> <lb ed="X" n="0456a01"/> <lb ed="X" n="0456a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1293-A 竺原禅师註证道歌序</cb:mulu><head>No. 1293-A <lb ed="X" n="0456a03"/><lb ed="R114" n="0904a01"/> 竺原禅师註证道歌序</head> <lb ed="X" n="0456a04"/> <lb ed="X" n="0456a05"/><lb ed="R114" n="0904a02"/><p xml:id="pX65p0456a0501">神光见达摩。三拜起立付以衣法。真觉参曹溪。绕床 <lb ed="X" n="0456a06"/><lb ed="R114" n="0904a03"/>振锡而定宗旨。盍心法之精微非言所及。後来诸祖 <lb ed="X" n="0456a07"/><lb ed="R114" n="0904a04"/>行棒行喝。𨎊球作舞。打鼓振铎。以大機大用发<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a0701" n="0456a0701"/><anchor xml:id="beg0456a0701" n="0456a0701"/>扬<anchor xml:id="end0456a0701"/>为 <lb ed="X" n="0456a08"/><lb ed="R114" n="0904a05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0456a0801" n="0456a0801"/><anchor xml:id="beg0456a0801" n="0456a0801"/>己<anchor xml:id="end0456a0801"/>为人之妙。而所谓东土有大乘根器传<persName>佛</persName>心宗者。 <lb ed="X" n="0456a09"/><lb ed="R114" n="0904a06"/>正谓是也。唯大乘菩萨能为<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a0901" n="0456a0901"/><anchor xml:id="beg0456a0901" n="0456a0901"/>己<anchor xml:id="end0456a0901"/>为人。独觉･声闻则不 <lb ed="X" n="0456a10"/><lb ed="R114" n="0904a07"/>能之。是知吾宗授受岂细事哉。近时丛林不古。或少 <lb ed="X" n="0456a11"/><lb ed="R114" n="0904a08"/>有见解而无真履实践。失其体也。或有静工而不能 <lb ed="X" n="0456a12"/><lb ed="R114" n="0904a09"/>提唱纲要以利生接物。失其用也。若体用兼资行解 <lb ed="X" n="0456a13"/><lb ed="R114" n="0904a10"/>具备。江淮之间唯竺源禅师而<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a1301" n="0456a1301"/><anchor xml:id="beg0456a1301" n="0456a1301"/>已<anchor xml:id="end0456a1301"/>。师蚤遍参名宿。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0456a14"/><lb ed="R114" n="0904a11"/>祖教典无不探赜。而卓然以<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a1401" n="0456a1401"/><anchor xml:id="beg0456a1401" n="0456a1401"/>己<anchor xml:id="end0456a1401"/>躬大事为任。末见无 <lb ed="X" n="0456a15"/><lb ed="R114" n="0904a12"/>能教公。機语契合遂嗣其法。两住鄱之妙果寺。倦于 <lb ed="X" n="0456a16"/><lb ed="R114" n="0904a13"/>涉世。谢归南巢。海内学者大至。室无所容。有以真觉 <lb ed="X" n="0456a17"/><lb ed="R114" n="0904a14"/>证道歌请註。师随问析之。学者笔录成帙。姑熟陈善 <lb ed="X" n="0456a18"/><lb ed="R114" n="0904a15"/>会愿刻诸梓以惠来学。而征序于予。予谓理之悟则 <lb ed="X" n="0456a19"/><lb ed="R114" n="0904a16"/>一。事之修则无穷。故花严四法界终之以事事无碍 <lb ed="X" n="0456a20"/><lb ed="R114" n="0904a17"/>者。谓其不捨一法而无一物不得其当也。真觉始由 <lb ed="X" n="0456a21"/><lb ed="R114" n="0904a18"/>教观修行。如人之治田园居室既富。且有特契<anchor xml:id="nkr_note_add_0456a2101" n="0456a2101"/><anchor xml:id="beg0456a2101" n="0456a2101"/>券<anchor xml:id="end0456a2101"/>未 <lb ed="X" n="0456a22"/><lb ed="R114" n="0904b01"/>之明允。及见六祖。犹持券入官一印印定。永保家业。 <lb ed="X" n="0456a23"/><lb ed="R114" n="0904b02"/>与<name role="" type="person">马祖</name>･百丈･黄蘗･临济･南阳･大珠如契经说法。莫不 <lb ed="X" n="0456a24"/><lb ed="R114" n="0904b03"/>由斯。而雏道人乌足语此哉。吾又闻无能公益通经 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0456b" n="0456b"/> <lb ed="X" n="0456b01"/><lb ed="R114" n="0904b04"/>教儒老百家。而师则辩博过之。故其发挥真觉之蕴 <lb ed="X" n="0456b02"/><lb ed="R114" n="0904b05"/>特应酬馀事耳。若夫室中征诘機迅雷电。揭示衲僧 <lb ed="X" n="0456b03"/><lb ed="R114" n="0904b06"/>向上巴鼻。当逢作者别为拈出。</p> <lb ed="X" n="0456b04"/><lb ed="R114" n="0904b07"/><p xml:id="pX65p0456b0401">至元六年庚辰岁秋八月龙翔比丘<note place="inline">大訢</note>拜书</p> <lb ed="X" n="0456b05"/> <lb ed="X" n="0456b06"/> <lb ed="X" n="0456b07"/> <lb ed="X" n="0456b08"/> <lb ed="X" n="0456b09"/><cb:docNumber>No. 1293</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0456b10"/><lb ed="R114" n="0904b09"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>永嘉真觉大师证道歌</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0456b11"/> <lb ed="X" n="0456b12"/><lb ed="R114" n="0904b10"/><byline cb:type="other">南巢竺源兰若法慧宏德禅师註颂</byline> <lb ed="X" n="0456b13"/><lb ed="R114" n="0904b11"/><byline cb:type="editor">参学门人 德弘 编</byline> <lb ed="X" n="0456b14"/><lb ed="R114" n="0904b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0456b1401">君不见<note place="inline">最初一著觌面相呈。又云甚处去也</note>。绝学 <lb ed="X" n="0456b15"/><lb ed="R114" n="0904b13"/>无为闲道人<note place="inline">原来只在这裡</note>。不除妄想不求真<note place="inline">且 <lb ed="X" n="0456b16"/><lb ed="R114" n="0904b14"/>信一半</note>。无明实性即<persName>佛</persName>性<note place="inline">依稀越国</note>。幻化空身即 <lb ed="X" n="0456b17"/><lb ed="R114" n="0904b15"/>法身<note place="inline">彷彿扬州</note>。法身觉了无一物<note place="inline">唤作一物即不 <lb ed="X" n="0456b18"/><lb ed="R114" n="0904b16"/>中</note>。本源自性天真<persName>佛</persName><note place="inline"><persName>佛</persName>之一字吾不喜闻</note>。五蕴浮 <lb ed="X" n="0456b19"/><lb ed="R114" n="0904b17"/>雲空去来<note place="inline">平地起土堆</note>。三毒水泡虚出没<note place="inline">虚空裡 <lb ed="X" n="0456b20"/><lb ed="R114" n="0904b18"/>揣骨</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0456b21"/><lb ed="R114" n="0905a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0456b2101">绝学者学无所学也。学无所学。学之绝矣。无为者为 <lb ed="X" n="0456b22"/><lb ed="R114" n="0905a02"/>无所为也。为无所为。为之无矣。非世之绝学无为。乃 <lb ed="X" n="0456b23"/><lb ed="R114" n="0905a03"/>世出世间之绝学无为也。自觉觉他觉行圆满。三身 <lb ed="X" n="0456b24"/><lb ed="R114" n="0905a04"/>圆显十号俱彰者。诸<persName>佛</persName>之绝学无为也。十圣三贤六 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0456c" n="0456c"/> <lb ed="X" n="0456c01"/><lb ed="R114" n="0905a05"/>度万行。众生度尽方证菩提者。菩萨之绝学无为也。 <lb ed="X" n="0456c02"/><lb ed="R114" n="0905a06"/>断三界尘劳出分段生死。诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0456c0201" n="0456c0201"/><anchor xml:id="beg0456c0201" n="0456c0201"/>已<anchor xml:id="end0456c0201"/>尽不受後有者。二 <lb ed="X" n="0456c03"/><lb ed="R114" n="0905a07"/>乘之绝学无为也。洞悟诸<persName>佛</persName>心宗。透彻衲僧巴鼻。行 <lb ed="X" n="0456c04"/><lb ed="R114" n="0905a08"/>解相应智眼圆明者。衲僧之绝学无为也。三际平等 <lb ed="X" n="0456c05"/><lb ed="R114" n="0905a09"/>一道淸虚。尽十方世界是个沙门全身。万象森罗是 <lb ed="X" n="0456c06"/><lb ed="R114" n="0905a10"/>个金刚正体。无壞无杂无欠无馀。上无诸<persName>佛</persName>之可成。 <lb ed="X" n="0456c07"/><lb ed="R114" n="0905a11"/>下无众生之可度。平帖帖地。闲落落地。身心一如身 <lb ed="X" n="0456c08"/><lb ed="R114" n="0905a12"/>外无馀。可谓绝学无为闲道人也。到这田地。更无第 <lb ed="X" n="0456c09"/><lb ed="R114" n="0905a13"/>二人。亦无第二念。圣凡情泯。真妄见空。返观无明实 <lb ed="X" n="0456c10"/><lb ed="R114" n="0905a14"/>性即是<persName>佛</persName>性。幻化空身即是法身。大包无外。细入无 <lb ed="X" n="0456c11"/><lb ed="R114" n="0905a15"/>内。荡荡无为。兀兀自化。无名无字无去无来。亘古亘 <lb ed="X" n="0456c12"/><lb ed="R114" n="0905a16"/>今湛然常住。故云法身觉了无一物。本源自性天真 <lb ed="X" n="0456c13"/><lb ed="R114" n="0905a17"/><persName>佛</persName>。了知五蕴三毒如浮雲水泡虚出没耳。五阴者即 <lb ed="X" n="0456c14"/><lb ed="R114" n="0905a18"/>色受想行识。三毒者即贪嗔痴也。又云饿鬼畜牲地 <lb ed="X" n="0456c15"/><lb ed="R114" n="0905b01"/>狱也。虽然犹是教乘边事。临济门下正在半途。到家 <lb ed="X" n="0456c16"/><lb ed="R114" n="0905b02"/>一句作么生道。</p> <lb ed="X" n="0456c17"/><lb ed="R114" n="0905b03"/><p xml:id="pX65p0456c1701">君不见。为渠通一线。井底起红尘。山头生白练。 <lb ed="X" n="0456c18"/><lb ed="R114" n="0905b04"/>丈二眉毛颔下生。八角磨盘空裡转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0456c19"/><lb ed="R114" n="0905b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0456c1901">证实相<note place="inline">虚空吃铁棒</note>。无人法<note place="inline">王宫生悉陀</note>。刹那灭 <lb ed="X" n="0456c20"/><lb ed="R114" n="0905b06"/>却阿鼻业<note place="inline">甚处得消息来</note>。若将妄语诳众生<note place="inline">著甚 <lb ed="X" n="0456c21"/><lb ed="R114" n="0905b07"/>死急</note>。自招拔舌尘沙劫<note place="inline">林深藏猛虎草浅露群蛇</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0456c22"/><lb ed="R114" n="0905b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0456c2201">一相无相谓之实相。即一切众生本有灵觉之心也。 <lb ed="X" n="0456c23"/><lb ed="R114" n="0905b09"/>此心自无量劫来至于今日。本自淸净。本自圆满。本 <lb ed="X" n="0456c24"/><lb ed="R114" n="0905b10"/>自具足。本自灵妙。廓若太虚明如皎月。与他三世诸 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0457a" n="0457a"/> <lb ed="X" n="0457a01"/><lb ed="R114" n="0905b11"/><persName>佛</persName>同体无异。良由二仪初分。三才始立。最初不觉托 <lb ed="X" n="0457a02"/><lb ed="R114" n="0905b12"/>识受生。瞽智眼于昏衢匍匐九居之内。锁真觉于梦 <lb ed="X" n="0457a03"/><lb ed="R114" n="0905b13"/>夜沉迷三界之中。因师指教方觉前非。回光返照洞 <lb ed="X" n="0457a04"/><lb ed="R114" n="0905b14"/>彻真源。故谓之证到此田地。无人无法。无<persName>佛</persName>无众生。 <lb ed="X" n="0457a05"/><lb ed="R114" n="0905b15"/>无去无来。无生无死。旷劫无明业识应念顿消。故云 <lb ed="X" n="0457a06"/><lb ed="R114" n="0905b16"/>刹那灭却阿鼻业。梵语阿鼻。此云无间。乃极苦之地 <lb ed="X" n="0457a07"/><lb ed="R114" n="0905b17"/>狱也。永嘉恐世人信之不及。故立誓云。我若将此语 <lb ed="X" n="0457a08"/><lb ed="R114" n="0905b18"/>诳惑于人。自招拔舌尘沙劫数也。此是深慈痛悲故 <lb ed="X" n="0457a09"/><lb ed="R114" n="0906a01"/>能尔矣。劫者。时分也。还信得及么。更听一颂。</p> <lb ed="X" n="0457a10"/><lb ed="R114" n="0906a02"/><p xml:id="pX65p0457a1001">证实相。无人法。无明荒草连根拔。三千刹海冷 <lb ed="X" n="0457a11"/><lb ed="R114" n="0906a03"/>沉沉。一切圣贤阿剌剌。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0457a12"/><lb ed="R114" n="0906a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0457a1201">顿觉了<note place="inline">犹是钝汉</note>。<persName>如来</persName>禅<note place="inline">谁为安名</note>。六度万行体 <lb ed="X" n="0457a13"/><lb ed="R114" n="0906a05"/>中圆<note place="inline">可知礼也。又云为蛇画足</note>。梦裡明明有六趣 <lb ed="X" n="0457a14"/><lb ed="R114" n="0906a06"/><note place="inline">又有这个在</note>。觉後空空无大千<note place="inline">犹较些子</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0457a15"/><lb ed="R114" n="0906a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0457a1501">顿觉者非次第方便而证也。乃上根利智一闻千悟 <lb ed="X" n="0457a16"/><lb ed="R114" n="0906a08"/>一了百当之人也。如断一缕丝。一断一切断。一证一 <lb ed="X" n="0457a17"/><lb ed="R114" n="0906a09"/>切证。<persName>如来</persName>禅者即诸法如義。来无所来也。非四禅八 <lb ed="X" n="0457a18"/><lb ed="R114" n="0906a10"/>定之禅。乃达摩大师不立文字单传直指<persName>如来</persName>心印 <lb ed="X" n="0457a19"/><lb ed="R114" n="0906a11"/>之禅也。既悟此心诸缘悉捨。即檀波罗蜜也。本来淸 <lb ed="X" n="0457a20"/><lb ed="R114" n="0906a12"/>净即戒波罗蜜也。不以赞而喜不以谤而嗔即忍波 <lb ed="X" n="0457a21"/><lb ed="R114" n="0906a13"/>罗蜜也。念念无妄即精进波罗蜜也。内寂不摇即禅 <lb ed="X" n="0457a22"/><lb ed="R114" n="0906a14"/>波罗蜜也。智照如日即般若波罗蜜也。到此田地。三 <lb ed="X" n="0457a23"/><lb ed="R114" n="0906a15"/>千威仪八万细行步步皆如。无一理而不圆。无一事 <lb ed="X" n="0457a24"/><lb ed="R114" n="0906a16"/>而不备。故云六度万行体中圆也。迷时诸境亦然。悟 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0457b" n="0457b"/> <lb ed="X" n="0457b01"/><lb ed="R114" n="0906a17"/>後万法俱息。故云梦裡明明有六趣。觉後空空无大 <lb ed="X" n="0457b02"/><lb ed="R114" n="0906a18"/>千。大千者。释迦<persName>如来</persName>之化境也。化境尙空。况有六趣。 <lb ed="X" n="0457b03"/><lb ed="R114" n="0906b01"/>只如觉後一句作么生道。</p> <lb ed="X" n="0457b04"/><lb ed="R114" n="0906b02"/><p xml:id="pX65p0457b0401">顿觉了。<persName>如来</persName>禅。打破虚空无两边。一段风光藏 <lb ed="X" n="0457b05"/><lb ed="R114" n="0906b03"/>不得。分明独露劫空前。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0457b06"/><lb ed="R114" n="0906b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0457b0601">无罪福<note place="inline">风吹不入</note>。无损益<note place="inline">雨打不湿</note>。寂灭性中莫 <lb ed="X" n="0457b07"/><lb ed="R114" n="0906b05"/>问觅<note place="inline">天晴依旧日头出</note>。比来尘镜未曾磨<note place="inline">平地起 <lb ed="X" n="0457b08"/><lb ed="R114" n="0906b06"/>干戈</note>。今日分明须剖析<note place="inline">试擧似看</note>。谁无念<note place="inline">空中掣 <lb ed="X" n="0457b09"/><lb ed="R114" n="0906b07"/>闪电</note>。谁无生<note place="inline">古路铁蛇横</note>。若是无生无不生<note place="inline">将逐 <lb ed="X" n="0457b10"/><lb ed="R114" n="0906b08"/>符行</note>。唤取機关木人问<note place="inline">拈主丈便打</note>。求<persName>佛</persName>施功早 <lb ed="X" n="0457b11"/><lb ed="R114" n="0906b09"/><g ref="#CB15085">晚</g>成<note place="inline">再犯不容</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0457b12"/><lb ed="R114" n="0906b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0457b1201">我心本空。罪福无主。罪福既无主。安有损益乎。身心 <lb ed="X" n="0457b13"/><lb ed="R114" n="0906b11"/>寂灭平等一如。離文字相。離缘虑相。離一切想。離一 <lb ed="X" n="0457b14"/><lb ed="R114" n="0906b12"/>切执著。故云莫问觅也。大师愍彼来学推己及人。良 <lb ed="X" n="0457b15"/><lb ed="R114" n="0906b13"/>由劳生自信不及。偝觉合尘弃本逐末。随业漂流荡 <lb ed="X" n="0457b16"/><lb ed="R114" n="0906b14"/>而忘返。被见闻觉知恩爱习气笼<g ref="#CB00746">罩</g>。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0457b1601" n="0457b1601"/><anchor xml:id="beg0457b1601" n="0457b1601"/>己<anchor xml:id="end0457b1601"/>不得现前。 <lb ed="X" n="0457b17"/><lb ed="R114" n="0906b15"/>神通光明不得发露。譬如古镜久埋尘垢不能照物。 <lb ed="X" n="0457b18"/><lb ed="R114" n="0906b16"/>所以今日分明为他剖开分析。那裡有个天生弥勒 <lb ed="X" n="0457b19"/><lb ed="R114" n="0906b17"/>自然释迦。故云谁无念谁无生。信得及致力切。打开 <lb ed="X" n="0457b20"/><lb ed="R114" n="0906b18"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0457b2001" n="0457b2001"/><anchor xml:id="beg0457b2001" n="0457b2001"/>己<anchor xml:id="end0457b2001"/>宝藏。见彻本来面目。内心外境廓尔虚融。彼圣 <lb ed="X" n="0457b21"/><lb ed="R114" n="0907a01"/>此凡平等超越。故云若是无生无不生。治生产业皆 <lb ed="X" n="0457b22"/><lb ed="R114" n="0907a02"/>与实相不相违偝。是法住法位世间相常住。又虑世 <lb ed="X" n="0457b23"/><lb ed="R114" n="0907a03"/>人以无念无生成断灭见解。自谓百了千当。譬如機 <lb ed="X" n="0457b24"/><lb ed="R114" n="0907a04"/>关木人亦无心念。欲求成<persName>佛</persName>无有是处。故云早<g ref="#CB15085">晚</g>成。 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0457c" n="0457c"/> <lb ed="X" n="0457c01"/><lb ed="R114" n="0907a05"/>即何时成也。</p> <lb ed="X" n="0457c02"/><lb ed="R114" n="0907a06"/><p xml:id="pX65p0457c0201">无罪福。无损益。一句了然超百亿。夜夜月向西 <lb ed="X" n="0457c03"/><lb ed="R114" n="0907a07"/>边沉。日日日从东畔出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0457c04"/><lb ed="R114" n="0907a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0457c0401">放四大<note place="inline">休捏怪</note>。莫把捉<note place="inline">总是错</note>。寂灭性中随饮<g ref="#CB10437">啄</g> <lb ed="X" n="0457c05"/><lb ed="R114" n="0907a09"/><note place="inline">五色麒麟一隻角</note>。诸行无常一切空<note place="inline">爷死哭么</note>。即 <lb ed="X" n="0457c06"/><lb ed="R114" n="0907a10"/>是<persName>如来</persName>大圆觉<note place="inline">白日靑天星斗落</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0457c07"/><lb ed="R114" n="0907a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0457c0701">执之失度必入邪路。放之自然体无去住。得底人既 <lb ed="X" n="0457c08"/><lb ed="R114" n="0907a12"/>知四大本空五蕴非有。卓卓巍巍孤孤迥迥。自由自 <lb ed="X" n="0457c09"/><lb ed="R114" n="0907a13"/>如无拘无束。放旷喩如太虚。淸净同于皎月。水边林 <lb ed="X" n="0457c10"/><lb ed="R114" n="0907a14"/>下任意逍遥。粝食粗衣随缘饮<g ref="#CB10437">啄</g>。返观诸行皆是无 <lb ed="X" n="0457c11"/><lb ed="R114" n="0907a15"/>常。一切诸法本来空寂。如是知如是见如是信解。不 <lb ed="X" n="0457c12"/><lb ed="R114" n="0907a16"/>生法相即是<persName>如来</persName>大圆觉也。</p> <lb ed="X" n="0457c13"/><lb ed="R114" n="0907a17"/><p xml:id="pX65p0457c1301">放四大。莫把捉。烈焰那许蚊蚋泊。一条主丈两 <lb ed="X" n="0457c14"/><lb ed="R114" n="0907a18"/>人扶。万里虚空飞一鹗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0457c15"/><lb ed="R114" n="0907b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0457c1501">决定说<note place="inline">炎天飞片雪</note>。表真僧<note place="inline">鼻直眼横</note>。有人不肯 <lb ed="X" n="0457c16"/><lb ed="R114" n="0907b02"/>任情征<note place="inline">用肯作么</note>。直截根源<persName>佛</persName>所印。摘葉寻枝我 <lb ed="X" n="0457c17"/><lb ed="R114" n="0907b03"/>不能<note place="inline">直得分疏不下</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0457c18"/><lb ed="R114" n="0907b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0457c1801">智鉴圆明妍<g ref="#CB15525">媸</g>自现。或是或非或邪或正。一言决定 <lb ed="X" n="0457c19"/><lb ed="R114" n="0907b05"/>终无异说。内怀菩萨行。外现声闻身。作人天之领袖。 <lb ed="X" n="0457c20"/><lb ed="R114" n="0907b06"/>为苦海之慈航。故云表真僧也。或有邪解异见之人。 <lb ed="X" n="0457c21"/><lb ed="R114" n="0907b07"/>心不信受任情征问。假饶尽草木丛林稻麻竹苇悉 <lb ed="X" n="0457c22"/><lb ed="R114" n="0907b08"/>为舌头。一一舌头发如上之问难。不消一弹指幷乃 <lb ed="X" n="0457c23"/><lb ed="R114" n="0907b09"/>高低普应前後无差。所以道直截根源<persName>佛</persName>所印。摘葉 <lb ed="X" n="0457c24"/><lb ed="R114" n="0907b10"/>寻枝我不能也。</p> <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0458a" n="0458a"/> <lb ed="X" n="0458a01"/><lb ed="R114" n="0907b11"/><p xml:id="pX65p0458a0101">决定说。表真僧。曹溪六祖岭南能。自从马师胡 <lb ed="X" n="0458a02"/><lb ed="R114" n="0907b12"/>乱後。续<g ref="#CB08504">焰</g>联芳继祖灯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458a03"/><lb ed="R114" n="0907b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458a0301">摩尼珠<note place="inline">一擧四十九</note>。人不识<note place="inline">蹉过了也</note>。<persName>如来</persName>藏裡 <lb ed="X" n="0458a04"/><lb ed="R114" n="0907b14"/>亲收得<note place="inline">原来只在这裡</note>。六般神用空不空<note place="inline">银山只 <lb ed="X" n="0458a05"/><lb ed="R114" n="0907b15"/>是银山</note>。一颗圆光色非色<note place="inline">铁壁只是铁壁</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458a06"/><lb ed="R114" n="0907b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458a0601">梵语摩尼。唐言如意。或云金翅鸟王之心珠也。在人 <lb ed="X" n="0458a07"/><lb ed="R114" n="0907b17"/>分上即是自<anchor xml:id="nkr_note_add_0458a0701" n="0458a0701"/><anchor xml:id="beg0458a0701" n="0458a0701"/>己<anchor xml:id="end0458a0701"/>本有灵明真觉之性。一切神通三昧 <lb ed="X" n="0458a08"/><lb ed="R114" n="0907b18"/>本自具足。只为劳生自信不及。偝觉合尘迷不自知。 <lb ed="X" n="0458a09"/><lb ed="R114" n="0908a01"/>故云人不识。独有诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>妙性圆明湛然空寂。百 <lb ed="X" n="0458a10"/><lb ed="R114" n="0908a02"/>千三昧随意现前。故云<persName>如来</persName>藏裡亲收得。此摩尼珠 <lb ed="X" n="0458a11"/><lb ed="R114" n="0908a03"/>能应五色。或云有六窍。喩人元为一精明。分为六和 <lb ed="X" n="0458a12"/><lb ed="R114" n="0908a04"/>合。一根既返源六用成休伏。所以道六般神用空不 <lb ed="X" n="0458a13"/><lb ed="R114" n="0908a05"/>空。一颗圆光色非色也。</p> <lb ed="X" n="0458a14"/><lb ed="R114" n="0908a06"/><p xml:id="pX65p0458a1401">摩尼珠。人不识。明历历地黑似漆。森罗万象悉 <lb ed="X" n="0458a15"/><lb ed="R114" n="0908a07"/>含融。四圣六凡从此出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458a16"/><lb ed="R114" n="0908a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458a1601">净五眼<note place="inline">东家点灯</note>。得五力<note place="inline">西家暗坐</note>。唯证乃知难 <lb ed="X" n="0458a17"/><lb ed="R114" n="0908a09"/>可测<note place="inline">人平不语。水平不流</note>。镜裡看形见不难<note place="inline">切忌 <lb ed="X" n="0458a18"/><lb ed="R114" n="0908a10"/>动著</note>。水中捉月争拈得<note place="inline">弄光影汉</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458a19"/><lb ed="R114" n="0908a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458a1901">五眼者。天眼彻见一切。肉眼不被物惑。法眼见性本 <lb ed="X" n="0458a20"/><lb ed="R114" n="0908a12"/>空。慧眼智照洞明。<persName>佛</persName>眼物我等观。五眼既净。则信力･ <lb ed="X" n="0458a21"/><lb ed="R114" n="0908a13"/>进力･念力･定力･慧力自得现前。心地法门唯证乃知。 <lb ed="X" n="0458a22"/><lb ed="R114" n="0908a14"/>非凡情所能测度也。若人回光返照。见彻本来面目 <lb ed="X" n="0458a23"/><lb ed="R114" n="0908a15"/>则不难矣。若妄认前尘光影为自己者。譬如猕猴水 <lb ed="X" n="0458a24"/><lb ed="R114" n="0908a16"/>中捉月。争拈得也。故云镜裡看形见不难。水中捉月 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0458b" n="0458b"/> <lb ed="X" n="0458b01"/><lb ed="R114" n="0908a17"/>争拈得。</p> <lb ed="X" n="0458b02"/><lb ed="R114" n="0908a18"/><p xml:id="pX65p0458b0201">净五眼。得五力。秤锤头上捏出汁。浑沦好个解 <lb ed="X" n="0458b03"/><lb ed="R114" n="0908b01"/>脱门。八字打开拖不入。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458b04"/><lb ed="R114" n="0908b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458b0401">常独行<note place="inline">眼上两眉横</note>。常独步<note place="inline">脚底通霄路</note>。达者同 <lb ed="X" n="0458b05"/><lb ed="R114" n="0908b03"/>遊涅槃路<note place="inline">且道路头在甚么处</note>。调古神淸风自高 <lb ed="X" n="0458b06"/><lb ed="R114" n="0908b04"/><note place="inline">雲居尊者</note>。貌悴骨刚人不顾<note place="inline">方有少分相应</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458b07"/><lb ed="R114" n="0908b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458b0701">庞居士问<name role="" type="person">马祖</name>云。不与万法为侣者是甚么人。祖云 <lb ed="X" n="0458b08"/><lb ed="R114" n="0908b06"/>待汝一口吸尽西江水即向汝道。这裡见得彻去。便 <lb ed="X" n="0458b09"/><lb ed="R114" n="0908b07"/>可横行海上独步丹霄。与他从上诸祖把手共行不 <lb ed="X" n="0458b10"/><lb ed="R114" n="0908b08"/>为分外。只如僧问乾峰云。十方<persName>薄伽梵</persName>。一路涅槃门。 <lb ed="X" n="0458b11"/><lb ed="R114" n="0908b09"/>必竟路头在甚么处。峰以主丈画一画云在这裡。又 <lb ed="X" n="0458b12"/><lb ed="R114" n="0908b10"/>作么生。所以道调古神淸风自高。貌悴骨刚人不顾。 <lb ed="X" n="0458b13"/><lb ed="R114" n="0908b11"/>三十年後有人悟去也不定。</p> <lb ed="X" n="0458b14"/><lb ed="R114" n="0908b12"/><p xml:id="pX65p0458b1401">常独行。常独步。脚底草鞋狞似虎。翻身抹过太 <lb ed="X" n="0458b15"/><lb ed="R114" n="0908b13"/>虚空。不觉踏断来时路。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458b16"/><lb ed="R114" n="0908b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458b1601">穷释子<note place="inline">主人翁</note>。口称贫<note place="inline">惺惺著</note>。实是身贫道不贫 <lb ed="X" n="0458b17"/><lb ed="R114" n="0908b15"/><note place="inline">他时异日莫被人瞒</note>。贫则身常披缕褐<note place="inline">左眼半斤</note>。 <lb ed="X" n="0458b18"/><lb ed="R114" n="0908b16"/>道则心藏无價珍<note place="inline">右眼八两</note>。无價珍<note place="inline">重言不当吃</note>。 <lb ed="X" n="0458b19"/><lb ed="R114" n="0908b17"/>用无尽<note place="inline">若有尽又堪作甚么</note>。利物应缘终不吝<note place="inline">阿 <lb ed="X" n="0458b20"/><lb ed="R114" n="0908b18"/>谁无者一座具地</note>。三身四智体中圆<note place="inline">正中偏</note>。八解 <lb ed="X" n="0458b21"/><lb ed="R114" n="0909a01"/>六通心地印<note place="inline">偏中正</note>。上士一决一切了<note place="inline">本不增一 <lb ed="X" n="0458b22"/><lb ed="R114" n="0909a02"/>丝毫</note>。中下多闻多不信<note place="inline">亦不减一丝毫</note>。但自怀中 <lb ed="X" n="0458b23"/><lb ed="R114" n="0909a03"/>解垢衣<note place="inline">修证即不无</note>。谁能向外夸精进<note place="inline">染汚即不 <lb ed="X" n="0458b24"/><lb ed="R114" n="0909a04"/>得</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0458c" n="0458c"/> <lb ed="X" n="0458c01"/><lb ed="R114" n="0909a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458c0101">古云。学道先须且学贫。学贫贫後道方亲。此戒贪等 <lb ed="X" n="0458c02"/><lb ed="R114" n="0909a06"/>不事外饰也。出家儿从<persName>佛</persName>氏姓故称释子。子者男子 <lb ed="X" n="0458c03"/><lb ed="R114" n="0909a07"/>之通称也。梵语释迦。此云能仁。不言释迦者从其简 <lb ed="X" n="0458c04"/><lb ed="R114" n="0909a08"/>也。身外无物而心怀圣道。实非贫也。复言贫则常披 <lb ed="X" n="0458c05"/><lb ed="R114" n="0909a09"/>缕褐道则心藏无價珍者。则百千法门无量妙義恒 <lb ed="X" n="0458c06"/><lb ed="R114" n="0909a10"/>沙功德三昧神通悉皆具足。出生无穷用之无尽。接 <lb ed="X" n="0458c07"/><lb ed="R114" n="0909a11"/>物利生应病与药。大喜大捨无吝无惜。转八识为四 <lb ed="X" n="0458c08"/><lb ed="R114" n="0909a12"/>智。束四智为三身。乃至八解六通森罗万象。一印印 <lb ed="X" n="0458c09"/><lb ed="R114" n="0909a13"/>定毫发无差。故云体中圆心地印者是也。上根利智 <lb ed="X" n="0458c10"/><lb ed="R114" n="0909a14"/>之士。一决一切决。一了一切了。中下之機。触途成滞 <lb ed="X" n="0458c11"/><lb ed="R114" n="0909a15"/>故多闻多不信也。得底人<anchor xml:id="nkr_note_add_0458c1101" n="0458c1101"/><anchor xml:id="beg0458c1101" n="0458c1101"/>但<anchor xml:id="end0458c1101"/>以正悟之境灵灵自照。 <lb ed="X" n="0458c12"/><lb ed="R114" n="0909a16"/>洗磨无量劫来微细习垢。霜露果熟辄出头来。如急 <lb ed="X" n="0458c13"/><lb ed="R114" n="0909a17"/>水滩头月华。千波万浪触之不散。始不被生死阴魔 <lb ed="X" n="0458c14"/><lb ed="R114" n="0909a18"/>之所惑。故云但自怀中解垢衣。谁能向外夸精进。盖 <lb ed="X" n="0458c15"/><lb ed="R114" n="0909b01"/>不同向外驰求者也。</p> <lb ed="X" n="0458c16"/><lb ed="R114" n="0909b02"/><p xml:id="pX65p0458c1601">穷释子。口称贫。信手拈来用得亲。水底金乌天 <lb ed="X" n="0458c17"/><lb ed="R114" n="0909b03"/>上日。眼中童子面前人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458c18"/><lb ed="R114" n="0909b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0458c1801">从他谤<note place="inline">泥人吃铁棒</note>。任他非<note place="inline">鱼目混明珠</note>。把火烧 <lb ed="X" n="0458c19"/><lb ed="R114" n="0909b05"/>天徒自疲<note place="inline">诬人之罪以罪罪之</note>。我闻恰似饮甘露 <lb ed="X" n="0458c20"/><lb ed="R114" n="0909b06"/><note place="inline">早自落他圈圚了也</note>。销镕顿入不思议<note place="inline">救得一半</note>。 <lb ed="X" n="0458c21"/><lb ed="R114" n="0909b07"/>观恶言<note place="inline">金不博金</note>。是功德<note place="inline">水不洗水</note>。此则成吾善 <lb ed="X" n="0458c22"/><lb ed="R114" n="0909b08"/>知识<note place="inline">上大人丘乙<anchor xml:id="nkr_note_add_0458c2201" n="0458c2201"/><anchor xml:id="beg0458c2201" n="0458c2201"/>己<anchor xml:id="end0458c2201"/></note>。不因讪谤起冤亲<note place="inline">褈叠关山 <lb ed="X" n="0458c23"/><lb ed="R114" n="0909b09"/>路</note>。何表无生慈忍力<note place="inline">一箭中靑霄</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0458c24"/><lb ed="R114" n="0909b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0458c2401">心与空相应则毁誉赞谤何忧何喜。身与空相应则 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0459a" n="0459a"/> <lb ed="X" n="0459a01"/><lb ed="R114" n="0909b11"/>刀割香涂何苦何乐。资生与空相应则施夺取与何 <lb ed="X" n="0459a02"/><lb ed="R114" n="0909b12"/>得何失。故道中人不与物竞是非。逆顺来前如不闻 <lb ed="X" n="0459a03"/><lb ed="R114" n="0909b13"/>不见。他之伎俩有尽。我之不辨无穷。如人执火烧天。 <lb ed="X" n="0459a04"/><lb ed="R114" n="0909b14"/>徒自疲劳耳。于天何有哉。闻之如饮甘露心自淸凉。 <lb ed="X" n="0459a05"/><lb ed="R114" n="0909b15"/>顿入不思议解脱境界也。返观此恶言皆是功德。盖 <lb ed="X" n="0459a06"/><lb ed="R114" n="0909b16"/>缘言语性空冤亲平等。此则成吾善知识也。如先<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0459a07"/><lb ed="R114" n="0909b17"/>于过去劫中。世世生生被提婆达多处处恼害。因慈 <lb ed="X" n="0459a08"/><lb ed="R114" n="0909b18"/>忍力得成无上正等菩提。故云不因讪谤起冤亲。何 <lb ed="X" n="0459a09"/><lb ed="R114" n="0910a01"/>表无生慈忍力。</p> <lb ed="X" n="0459a10"/><lb ed="R114" n="0910a02"/><p xml:id="pX65p0459a1001">从他谤。任他非。直下回观他是谁。殊相劣形皆 <lb ed="X" n="0459a11"/><lb ed="R114" n="0910a03"/>是幻。凡名圣号总成虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459a12"/><lb ed="R114" n="0910a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459a1201">宗亦通㊀。说亦通⊕。定慧圆明不滞空<g ref="#CB05151">󱐟</g>。非但我 <lb ed="X" n="0459a13"/><lb ed="R114" n="0910a05"/>今独达了<g ref="#CB05448">󱕈</g>。恒沙诸<persName>佛</persName>体皆同<g ref="#CB05150">󱐞</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459a14"/><lb ed="R114" n="0910a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459a1401">宗通者即悟诸<persName>佛</persName>之心宗也。乃达摩大师单传直指 <lb ed="X" n="0459a15"/><lb ed="R114" n="0910a07"/>之道。不可以智知不可以识识。唯在当人自证自悟 <lb ed="X" n="0459a16"/><lb ed="R114" n="0910a08"/>到无证无悟之地。所以从上诸老递相出兴。向千圣 <lb ed="X" n="0459a17"/><lb ed="R114" n="0910a09"/>顶<g ref="#CB00576">𩕳</g>上提持者一著子。俾学者尽得单传直指之妙 <lb ed="X" n="0459a18"/><lb ed="R114" n="0910a10"/>方。谓宗通也。然後命掌藏钥。披阅一代圣教。备知顿 <lb ed="X" n="0459a19"/><lb ed="R114" n="0910a11"/>渐秘密不定之方。藏通别圆之味。方谓说通也。宗说 <lb ed="X" n="0459a20"/><lb ed="R114" n="0910a12"/>既通。定慧均等。方谓圆明不滞空也。永嘉自云。非但 <lb ed="X" n="0459a21"/><lb ed="R114" n="0910a13"/>我今独达了此定慧圆明之旨。与恒沙诸<persName>佛</persName>同证此 <lb ed="X" n="0459a22"/><lb ed="R114" n="0910a14"/>体。古云天下无二道。圣人无二心者是也。恒沙者。西 <lb ed="X" n="0459a23"/><lb ed="R114" n="0910a15"/>天有恒沙。方四十里。河中有沙。其细如<g ref="#CB15097">面</g>。<persName>世尊</persName>说法 <lb ed="X" n="0459a24"/><lb ed="R114" n="0910a16"/>多指此沙为喩。今永嘉依经而言。</p> <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0459b" n="0459b"/> <lb ed="X" n="0459b01"/><lb ed="R114" n="0910a17"/><p xml:id="pX65p0459b0101">宗亦通。说亦通。团团杲日丽晴空。百千三昧无 <lb ed="X" n="0459b02"/><lb ed="R114" n="0910a18"/>量義。只在寻常日用中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459b03"/><lb ed="R114" n="0910b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459b0301">狮子吼<note place="inline">虚空开大口</note>。无畏说<note place="inline">万窍翻一舌</note>。百兽闻 <lb ed="X" n="0459b04"/><lb ed="R114" n="0910b02"/>之皆脑裂<note place="inline">红炉焰上飞片雪</note>。香象奔波失却威<note place="inline">非 <lb ed="X" n="0459b05"/><lb ed="R114" n="0910b03"/>其境界</note>。天龙寂听生欣悦<note place="inline">犹带识在</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459b06"/><lb ed="R114" n="0910b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459b0601">狮子乃兽中之王。若哮吼一声则百兽闻之悉皆脑 <lb ed="X" n="0459b07"/><lb ed="R114" n="0910b05"/>裂。以喩大乘菩萨所说圆顿法音则魔宫振动。小乘 <lb ed="X" n="0459b08"/><lb ed="R114" n="0910b06"/>外道各生疑惑而不领解。如花严会上有眼不见舍 <lb ed="X" n="0459b09"/><lb ed="R114" n="0910b07"/>那身。有耳不闻圆顿教。又如法花会上退席者是也。 <lb ed="X" n="0459b10"/><lb ed="R114" n="0910b08"/>所以道向上一路千圣不传。学者劳形如<g ref="#CB05538">猿</g>捉影。故 <lb ed="X" n="0459b11"/><lb ed="R114" n="0910b09"/>云香象奔波失却威。香象喩权教菩萨及诸二乘。虽 <lb ed="X" n="0459b12"/><lb ed="R114" n="0910b10"/>悟法空之理。不明圆顿之機。譬如香象虽有威德。闻 <lb ed="X" n="0459b13"/><lb ed="R114" n="0910b11"/>狮子吼则失威奔走。唯诸天龙王宿熏大种。一闻圆 <lb ed="X" n="0459b14"/><lb ed="R114" n="0910b12"/>音悉皆欢悦。故云寂听生欣悦也。</p> <lb ed="X" n="0459b15"/><lb ed="R114" n="0910b13"/><p xml:id="pX65p0459b1501">狮子吼。无畏说。<name role="" type="person">憍梵波提</name>咬著舌。海神怒把珊 <lb ed="X" n="0459b16"/><lb ed="R114" n="0910b14"/>瑚鞭。<name role="" type="person">须弥山</name>王痛不彻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459b17"/><lb ed="R114" n="0910b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459b1701">游江海<note place="inline">乱走作么</note>。涉山川<note place="inline">还我草鞋钱来</note>。寻师访 <lb ed="X" n="0459b18"/><lb ed="R114" n="0910b16"/>道为参禅<note place="inline">阿谁欠少</note>。自从认得曹溪路<note place="inline">试拈将来 <lb ed="X" n="0459b19"/><lb ed="R114" n="0910b17"/>看</note>。了知生死不相干<note place="inline">不许夜行投明须到</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459b20"/><lb ed="R114" n="0910b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459b2001">古之尊宿出一丛林入一保社参寻知识。皆为究竟 <lb ed="X" n="0459b21"/><lb ed="R114" n="0911a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0459b2101" n="0459b2101"/><anchor xml:id="beg0459b2101" n="0459b2101"/>己<anchor xml:id="end0459b2101"/>躬大事。如善财五十三参。雪峰三登九到。乃至天 <lb ed="X" n="0459b22"/><lb ed="R114" n="0911a02"/>下老和尙遍参知识之门。方到不疑之地。真觉自谓 <lb ed="X" n="0459b23"/><lb ed="R114" n="0911a03"/>往曹溪六祖印证心地法门。了知生死不相干涉也。</p> <lb ed="X" n="0459b24"/><lb ed="R114" n="0911a04"/><p xml:id="pX65p0459b2401">游江海。涉山川。逢人觅我一文钱。开州好个憨 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0459c" n="0459c"/> <lb ed="X" n="0459c01"/><lb ed="R114" n="0911a05"/>布袋。十字街头恣掣顚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459c02"/><lb ed="R114" n="0911a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459c0201">行亦禅〇。坐亦禅〇。语默动静体安然〇。纵遇锋 <lb ed="X" n="0459c03"/><lb ed="R114" n="0911a07"/>刀常坦坦<note place="inline">也是徐六担板</note>。假饶毒药也间间<note place="inline">又隔 <lb ed="X" n="0459c04"/><lb ed="R114" n="0911a08"/>一褈关</note>。我师得见燃灯<persName>佛</persName><note place="inline">癞儿牵伴</note>。多劫曾为忍 <lb ed="X" n="0459c05"/><lb ed="R114" n="0911a09"/>辱仙<note place="inline">擘破却团圆。又云剑去久矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459c06"/><lb ed="R114" n="0911a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459c0601">到家人身心寂灭动静一如。五欲八风撼摇不动。四 <lb ed="X" n="0459c07"/><lb ed="R114" n="0911a11"/>生九有笼<g ref="#CB00746">罩</g>无门。生死去来湛然空寂。故云体安然。 <lb ed="X" n="0459c08"/><lb ed="R114" n="0911a12"/>到者田地。纵遇锋刀坦然无怖。假饶毒药亦乃间间。 <lb ed="X" n="0459c09"/><lb ed="R114" n="0911a13"/>如狮子尊者受刃。达摩大师服毒。<anchor xml:id="nkr_note_add_0459c0901" n="0459c0901"/><anchor xml:id="beg0459c0901" n="0459c0901"/>已<anchor xml:id="end0459c0901"/>证无生法忍而 <lb ed="X" n="0459c10"/><lb ed="R114" n="0911a14"/>然也。就引我<persName>佛</persName>因地中佈发掩泥。燃灯受记汝于来 <lb ed="X" n="0459c11"/><lb ed="R114" n="0911a15"/>世作<persName>佛</persName>号释迦牟尼。复引于多劫中为忍辱仙人山 <lb ed="X" n="0459c12"/><lb ed="R114" n="0911a16"/>中修道。値歌利王与诸宫人入山遊猎。昼寝时诸宫 <lb ed="X" n="0459c13"/><lb ed="R114" n="0911a17"/>人遊山见一人俨然独坐。是诸宫人但来瞻仰。王起 <lb ed="X" n="0459c14"/><lb ed="R114" n="0911a18"/>问诸近臣宫人何在。左右奏曰往彼仙人庵所也。王 <lb ed="X" n="0459c15"/><lb ed="R114" n="0911b01"/>怒躬自仗剑问云汝是何人。对云忍辱仙人。王遂以 <lb ed="X" n="0459c16"/><lb ed="R114" n="0911b02"/>剑断其手足。节节肢解不生嗔恨。乃至种种苦行非 <lb ed="X" n="0459c17"/><lb ed="R114" n="0911b03"/>止一劫。故云多劫曾为忍辱仙也。</p> <lb ed="X" n="0459c18"/><lb ed="R114" n="0911b04"/><p xml:id="pX65p0459c1801">行亦禅。坐亦禅。此即人间得道仙。有问祖师西 <lb ed="X" n="0459c19"/><lb ed="R114" n="0911b05"/>来意。劈胸便奋一粗拳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459c20"/><lb ed="R114" n="0911b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0459c2001">幾回生<note place="inline">一不成隻</note>。幾回死<note place="inline">二不成双</note>。生死悠悠无 <lb ed="X" n="0459c21"/><lb ed="R114" n="0911b07"/>定止<note place="inline">二由一有。一亦莫守</note>。自从顿悟了无生<note place="inline">既是 <lb ed="X" n="0459c22"/><lb ed="R114" n="0911b08"/>无生又作么生了</note>。于诸荣辱何忧喜<note place="inline">有智无智较 <lb ed="X" n="0459c23"/><lb ed="R114" n="0911b09"/>三十里</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0459c24"/><lb ed="R114" n="0911b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0459c2401">真觉自歎云。未悟<anchor xml:id="nkr_note_add_0459c2401" n="0459c2401"/><anchor xml:id="beg0459c2401" n="0459c2401"/>已<anchor xml:id="end0459c2401"/>先于无量劫中受无量生死。轮 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0460a" n="0460a"/> <lb ed="X" n="0460a01"/><lb ed="R114" n="0911b11"/>转往来无暂停止。于不迁境上空受轮迴。向无脱法 <lb ed="X" n="0460a02"/><lb ed="R114" n="0911b12"/>中妄自缠缚。如春蚕之作茧。似秋蛾之赴灯。故云生 <lb ed="X" n="0460a03"/><lb ed="R114" n="0911b13"/>死悠悠无定止。自从顿悟无生法忍。即荣辱两忘忧 <lb ed="X" n="0460a04"/><lb ed="R114" n="0911b14"/>喜俱灭。生死于我何有哉。</p> <lb ed="X" n="0460a05"/><lb ed="R114" n="0911b15"/><p xml:id="pX65p0460a0501">幾回生。幾回死。亘古亘今只如此。神头鬼面有 <lb ed="X" n="0460a06"/><lb ed="R114" n="0911b16"/>多般。返本还源没些子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460a07"/><lb ed="R114" n="0911b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460a0701">入深山<note place="inline">鱼行水浊</note>。生兰若<note place="inline">鸟飞毛落</note>。岑崟幽<g ref="#CB15035">邃</g>长 <lb ed="X" n="0460a08"/><lb ed="R114" n="0911b18"/>松下<note place="inline">天地一指。万物一马</note>。优遊静坐野僧家<note place="inline">百鸟 <lb ed="X" n="0460a09"/><lb ed="R114" n="0912a01"/>不衔花</note>。阒寂安居实潇洒<note place="inline">没可把。又云今古历然</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460a10"/><lb ed="R114" n="0912a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460a1001">古老得旨後隐入深山穷谷。茅庐石室形影相弔不 <lb ed="X" n="0460a11"/><lb ed="R114" n="0912a03"/>与世接。以寂静之境灵灵自照。岁久月深具大无畏。 <lb ed="X" n="0460a12"/><lb ed="R114" n="0912a04"/>随缘放旷任意逍遥。三界不能拘。六尘岂能扰。可谓 <lb ed="X" n="0460a13"/><lb ed="R114" n="0912a05"/>优遊静坐野僧家。阒寂安居实潇洒。</p> <lb ed="X" n="0460a14"/><lb ed="R114" n="0912a06"/><p xml:id="pX65p0460a1401">入深山。住兰若。世出世间俱放下。净裸裸地绝 <lb ed="X" n="0460a15"/><lb ed="R114" n="0912a07"/>承当。赤洒洒兮没可把。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460a16"/><lb ed="R114" n="0912a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460a1601">觉即了<note place="inline">雲开月皎</note>。不施功<note place="inline">虎啸生风</note>。一切有为法 <lb ed="X" n="0460a17"/><lb ed="R114" n="0912a09"/>不同<note place="inline">梁宝原来是志公</note>。住相佈施生天福<note place="inline">寰中天 <lb ed="X" n="0460a18"/><lb ed="R114" n="0912a10"/>子敕</note>。犹如仰箭射虚空<note place="inline">塞外将军令</note>。势力尽<note place="inline">人贫 <lb ed="X" n="0460a19"/><lb ed="R114" n="0912a11"/>智短</note>。箭还坠<note place="inline">马瘦毛长</note>。招得来生不如意<note place="inline">夜行莫 <lb ed="X" n="0460a20"/><lb ed="R114" n="0912a12"/>踏白。不是水便是石</note>争似无为实相门<note place="inline">弹指云从 <lb ed="X" n="0460a21"/><lb ed="R114" n="0912a13"/>这裡入</note>。一超直入<persName>如来</persName>地<note place="inline">且喜到家</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460a22"/><lb ed="R114" n="0912a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460a2201">觉悟了彻底人。获无功用智。与有为功行不同也。昔 <lb ed="X" n="0460a23"/><lb ed="R114" n="0912a15"/>梁武帝问达摩。朕自即位以来。造寺写经度僧无数。 <lb ed="X" n="0460a24"/><lb ed="R114" n="0912a16"/>有何功德。磨云。此是人天小果有漏之因。非大功德。 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0460b" n="0460b"/> <lb ed="X" n="0460b01"/><lb ed="R114" n="0912a17"/>帝曰如何是大功德。磨云。净智妙圆体自空寂。如是 <lb ed="X" n="0460b02"/><lb ed="R114" n="0912a18"/>功德不以世求。武帝滞于有为之功也。所以道住相 <lb ed="X" n="0460b03"/><lb ed="R114" n="0912b01"/>佈施生天福。犹如仰箭射虚空。到势力尽时箭还坠 <lb ed="X" n="0460b04"/><lb ed="R114" n="0912b02"/>落。故云招得来生不如意。寒山云。我见转轮王。千子 <lb ed="X" n="0460b05"/><lb ed="R114" n="0912b03"/>常围绕。十善化四天。莊严多七宝。七宝镇随身。莊严 <lb ed="X" n="0460b06"/><lb ed="R114" n="0912b04"/>甚妙好。一朝福报尽。犹如栖芦鸟。还作牛领虫。六趣 <lb ed="X" n="0460b07"/><lb ed="R114" n="0912b05"/>受业道。况复诸凡夫。无常岂可保。争似无为实相门。 <lb ed="X" n="0460b08"/><lb ed="R114" n="0912b06"/>一超直入<persName>如来</persName>地。无为实相者即涅槃妙心实相无 <lb ed="X" n="0460b09"/><lb ed="R114" n="0912b07"/>相法门也。<persName>如来</persName>地者即前後际断一真法界也。于此 <lb ed="X" n="0460b10"/><lb ed="R114" n="0912b08"/>颔旨。如王子登极。白衣拜相。故云直入<persName>如来</persName>地。</p> <lb ed="X" n="0460b11"/><lb ed="R114" n="0912b09"/><p xml:id="pX65p0460b1101">觉即了。不施功。物我俱忘心境空。菡萏枝枝撑 <lb ed="X" n="0460b12"/><lb ed="R114" n="0912b10"/>素月。栴檀葉葉扇香风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460b13"/><lb ed="R114" n="0912b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460b1301">但得本<note place="inline">车不横行</note>。不愁末<note place="inline">理无曲断</note>。如净琉璃含 <lb ed="X" n="0460b14"/><lb ed="R114" n="0912b12"/>宝月<note place="inline">眼观东南意在西北</note>。既能解此如意珠<note place="inline">相逢 <lb ed="X" n="0460b15"/><lb ed="R114" n="0912b13"/>不拈出。擧意便知有</note>。自利利他终不竭<note place="inline">是我家裡 <lb ed="X" n="0460b16"/><lb ed="R114" n="0912b14"/>人。方说家裡话</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460b17"/><lb ed="R114" n="0912b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460b1701">根本既明。枝葉自茂。本者即本有灵觉之性也。末者 <lb ed="X" n="0460b18"/><lb ed="R114" n="0912b16"/>即百千三昧神通妙用也。净琉璃者喩内外莹彻也。 <lb ed="X" n="0460b19"/><lb ed="R114" n="0912b17"/>宝月者喩妙性圆明也。譬如虚空具含众象。于诸境 <lb ed="X" n="0460b20"/><lb ed="R114" n="0912b18"/>界无所分别。故云既能解此如意珠。自利利他终不 <lb ed="X" n="0460b21"/><lb ed="R114" n="0913a01"/>竭。不求殊勝而殊勝自至。自觉觉他妙用无穷也。</p> <lb ed="X" n="0460b22"/><lb ed="R114" n="0913a02"/><p xml:id="pX65p0460b2201">但得本。不愁末。妙用纵横活鱍鱍。信手拓开不 <lb ed="X" n="0460b23"/><lb ed="R114" n="0913a03"/>二门。大千沙界如许阔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460b24"/><lb ed="R114" n="0913a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460b2401">江月照<note place="inline">井底蛤蟆跳</note>。松风吹<note place="inline">鹁鸠树上啼</note>。永夜淸 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0460c" n="0460c"/> <lb ed="X" n="0460c01"/><lb ed="R114" n="0913a05"/>宵何所为<note place="inline">作贼人心虚</note>。<persName>佛</persName>性戒珠心地印<note place="inline">不劳悬 <lb ed="X" n="0460c02"/><lb ed="R114" n="0913a06"/>古镜</note>。雾露雲霞体上衣<note place="inline">天晓自分明</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460c03"/><lb ed="R114" n="0913a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460c0301">此是文殊普贤大人境界。非思量分别之所能及。古 <lb ed="X" n="0460c04"/><lb ed="R114" n="0913a08"/>云。成三十年只作境会。永夜淸宵何所为。早是画蛇 <lb ed="X" n="0460c05"/><lb ed="R114" n="0913a09"/>添足。以觉自心名<persName>佛</persName>性。表裡莹彻曰戒珠。能生诸法 <lb ed="X" n="0460c06"/><lb ed="R114" n="0913a10"/>云心地。号令群品故名印。虽有多名。理即一也。天地 <lb ed="X" n="0460c07"/><lb ed="R114" n="0913a11"/>与我同根。万物与我同体。故云雾露雲霞体上衣。</p> <lb ed="X" n="0460c08"/><lb ed="R114" n="0913a12"/><p xml:id="pX65p0460c0801">江月照。松风吹。更于何处觅文殊。十世古今如 <lb ed="X" n="0460c09"/><lb ed="R114" n="0913a13"/>电拂。三千刹海一蘧庐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460c10"/><lb ed="R114" n="0913a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460c1001">降龙钵<note place="inline">黑似漆</note>。解虎锡<note place="inline">明如日</note>。两钴金环鸣历历 <lb ed="X" n="0460c11"/><lb ed="R114" n="0913a15"/><note place="inline">上下四维无等匹</note>。不是标形虚事持。<persName>如来</persName>宝杖亲 <lb ed="X" n="0460c12"/><lb ed="R114" n="0913a16"/>踪迹<note place="inline">达摩十万里西来。却对梁王道不识</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460c13"/><lb ed="R114" n="0913a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0460c1301">钵盂<persName>应供</persName>。锡杖降魔。此二者是僧家随身道具也。所 <lb ed="X" n="0460c14"/><lb ed="R114" n="0913a18"/>谓降龙钵解虎锡。各随缘起而得其名。昔<persName>世尊</persName>降火 <lb ed="X" n="0460c15"/><lb ed="R114" n="0913b01"/>龙于钵中。高僧解二虎于锡下。文繁兹不具述。两股 <lb ed="X" n="0460c16"/><lb ed="R114" n="0913b02"/>者表真俗二谛也。六环者表六波罗蜜也。中心者表 <lb ed="X" n="0460c17"/><lb ed="R114" n="0913b03"/>中道也。真觉往曹溪绕床三迊振锡一下。盖有所自。 <lb ed="X" n="0460c18"/><lb ed="R114" n="0913b04"/>不是外现威仪虚事持耳。经云。<persName>佛</persName>告比丘。汝等应受 <lb ed="X" n="0460c19"/><lb ed="R114" n="0913b05"/>锡杖。所以者何。过去<persName>如来</persName>。现在诸<persName>佛</persName>。皆执持故。为圣 <lb ed="X" n="0460c20"/><lb ed="R114" n="0913b06"/>人之标帜也。故云<persName>如来</persName>宝杖亲踪迹。</p> <lb ed="X" n="0460c21"/><lb ed="R114" n="0913b07"/><p xml:id="pX65p0460c2101">降龙钵。解虎锡。觌面当機亲托出。三千年话不 <lb ed="X" n="0460c22"/><lb ed="R114" n="0913b08"/>复追。一日还我两度湿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0460c23"/><lb ed="R114" n="0913b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0460c2301">不求真<note place="inline">湘之南</note>。不断妄<note place="inline">潭之北</note>。了知二法空无相 <lb ed="X" n="0460c24"/><lb ed="R114" n="0913b10"/><note place="inline">中有黄金充一国</note>。无相无空无不空。即是<persName>如来</persName>真 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0461a" n="0461a"/> <lb ed="X" n="0461a01"/><lb ed="R114" n="0913b11"/>实相<note place="inline">无影树下合同船。<name role="" type="person">琉璃殿</name>上无知识</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461a02"/><lb ed="R114" n="0913b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461a0201">真妄二法本是假名。求断二见亦是虚妄。为彼凡夫 <lb ed="X" n="0461a03"/><lb ed="R114" n="0913b13"/>小果断妄求真证有为涅槃。非究竟也。法花经云。但 <lb ed="X" n="0461a04"/><lb ed="R114" n="0913b14"/>離虚妄名为解脱。其实未得一切解脱。若是圆顿之 <lb ed="X" n="0461a05"/><lb ed="R114" n="0913b15"/>機。了知二法本空。无相无名。永嘉恐後人滞在空无 <lb ed="X" n="0461a06"/><lb ed="R114" n="0913b16"/>相中。复言无相无空无不空。即是<persName>如来</persName>真实相。盖修 <lb ed="X" n="0461a07"/><lb ed="R114" n="0913b17"/>证之功不齐。言思之路尽矣。</p> <lb ed="X" n="0461a08"/><lb ed="R114" n="0913b18"/><p xml:id="pX65p0461a0801">不求真。不断妄。拟欲断求隔天壤。若人更欲问 <lb ed="X" n="0461a09"/><lb ed="R114" n="0914a01"/>如何。劈脊连声三十棒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461a10"/><lb ed="R114" n="0914a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461a1001">心镜明<note place="inline">灵光洞耀</note>。鉴无碍<note place="inline">迥脱根尘</note>。廓然莹彻周 <lb ed="X" n="0461a11"/><lb ed="R114" n="0914a03"/>沙界<note place="inline">体露真常不拘文字</note>。万象森罗影现中<note place="inline">心性 <lb ed="X" n="0461a12"/><lb ed="R114" n="0914a04"/>无染本自圆成</note>。一颗圆光非内外<note place="inline">但離妄缘即如 <lb ed="X" n="0461a13"/><lb ed="R114" n="0914a05"/>如<persName>佛</persName></note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461a14"/><lb ed="R114" n="0914a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461a1401">心光洞彻无物不融。寂照河沙了无<g ref="#CB15145">罣</g>碍。如镜当台 <lb ed="X" n="0461a15"/><lb ed="R114" n="0914a07"/>胡来胡现汉来汉现。光光相罗影影相照。递相融通 <lb ed="X" n="0461a16"/><lb ed="R114" n="0914a08"/>交相涉入。可谓无边刹境自他不隔于毫端。十世古 <lb ed="X" n="0461a17"/><lb ed="R114" n="0914a09"/>今始终不離于当念。四圣六凡森罗万象皆从吾妙 <lb ed="X" n="0461a18"/><lb ed="R114" n="0914a10"/>明中流出。乃至掷此方于他界。纳须弥于芥中。亦此 <lb ed="X" n="0461a19"/><lb ed="R114" n="0914a11"/>心之常分。非假于他術也。</p> <lb ed="X" n="0461a20"/><lb ed="R114" n="0914a12"/><p xml:id="pX65p0461a2001">心镜明。鉴无碍。大中现小。小中现大。法法一如。 <lb ed="X" n="0461a21"/><lb ed="R114" n="0914a13"/>尘尘三昧。抛向面前。漆桶不会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461a22"/><lb ed="R114" n="0914a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461a2201">豁达空<note place="inline">不可放过</note>。撥因果<note place="inline">放过不可</note>。莽莽荡荡招 <lb ed="X" n="0461a23"/><lb ed="R114" n="0914a15"/>殃祸<note place="inline">打杀有甚么罪过</note>。弃有著空病亦然<note place="inline">打著南 <lb ed="X" n="0461a24"/><lb ed="R114" n="0914a16"/>边动北边</note>。还如避溺而投火<note place="inline">看脚下</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0461b" n="0461b"/> <lb ed="X" n="0461b01"/><lb ed="R114" n="0914a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461b0101">永嘉既悟正见。愍彼邪学一向著空撥无因果。所以 <lb ed="X" n="0461b02"/><lb ed="R114" n="0914a18"/>道莽莽荡荡无禁无制妄招殃祸。譬如懦夫自号帝 <lb ed="X" n="0461b03"/><lb ed="R114" n="0914b01"/>王妄取诛戮。若弃有见而著无见。其病亦然。故云还 <lb ed="X" n="0461b04"/><lb ed="R114" n="0914b02"/>如避溺而投火。</p> <lb ed="X" n="0461b05"/><lb ed="R114" n="0914b03"/><p xml:id="pX65p0461b0501">豁达空。撥因果。拈来一一生按过。若更忘身与 <lb ed="X" n="0461b06"/><lb ed="R114" n="0914b04"/>死心。这个难医病转大。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461b07"/><lb ed="R114" n="0914b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461b0701">捨妄心<note place="inline">海底摸针</note>。取真理<note place="inline">空中索缝</note>。取舍之心成 <lb ed="X" n="0461b08"/><lb ed="R114" n="0914b06"/>巧伪<note place="inline">差之毫厘失之千里</note>。学人不了用修行<note place="inline">病眼 <lb ed="X" n="0461b09"/><lb ed="R114" n="0914b07"/>见空花</note>。深成认贼将为子<note place="inline">空花结空果</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461b10"/><lb ed="R114" n="0914b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461b1001">若舍虚妄之心。欲取真如之理。则取舍之心未忘。遂 <lb ed="X" n="0461b11"/><lb ed="R114" n="0914b09"/>成巧伪不实之行也。缘学人不了此旨。只认个门头 <lb ed="X" n="0461b12"/><lb ed="R114" n="0914b10"/>户底见闻觉知昭昭灵灵为自己者。深成认贼为子 <lb ed="X" n="0461b13"/><lb ed="R114" n="0914b11"/>也。古云。学道之人不识真。只为从前认识神。无量劫 <lb ed="X" n="0461b14"/><lb ed="R114" n="0914b12"/>来生死本。痴人唤作本来人。</p> <lb ed="X" n="0461b15"/><lb ed="R114" n="0914b13"/><p xml:id="pX65p0461b1501">舍妄心。取真理。如弃大海认沤体。只见沤从水 <lb ed="X" n="0461b16"/><lb ed="R114" n="0914b14"/>上生。不知沤灭还归水。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461b17"/><lb ed="R114" n="0914b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461b1701">损法财<note place="inline">家鬼入来</note>。灭功德<note place="inline">著贼了也</note>。莫不由斯心 <lb ed="X" n="0461b18"/><lb ed="R114" n="0914b16"/>意识<note place="inline">春风满地成狼藉</note>。是以禅门了却心<note place="inline">了了了 <lb ed="X" n="0461b19"/><lb ed="R114" n="0914b17"/>时无可了</note>。顿入无生知见力<note place="inline">玄玄玄处亦须诃</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461b20"/><lb ed="R114" n="0914b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461b2001">百千法门同归方寸。河沙妙德总在心源。良由劳生 <lb ed="X" n="0461b21"/><lb ed="R114" n="0915a01"/>自信不及向外驰求。于心意识上强作主宰。故法财 <lb ed="X" n="0461b22"/><lb ed="R114" n="0915a02"/>功德皆损灭也。寒山子云。嗟见世间人。永劫堕迷津。 <lb ed="X" n="0461b23"/><lb ed="R114" n="0915a03"/>不省这个意。修行徒苦辛。是以禅门了却心。顿入无 <lb ed="X" n="0461b24"/><lb ed="R114" n="0915a04"/>生知见力。所谓还丹九转点铁成金。至理一言转凡 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0461c" n="0461c"/> <lb ed="X" n="0461c01"/><lb ed="R114" n="0915a05"/>成圣。</p> <lb ed="X" n="0461c02"/><lb ed="R114" n="0915a06"/><p xml:id="pX65p0461c0201">若将心识度吾宗。恰似西行却作东。捩转面皮 <lb ed="X" n="0461c03"/><lb ed="R114" n="0915a07"/>亲见彻。团团红日上孤峰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461c04"/><lb ed="R114" n="0915a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461c0401">大丈夫<note place="inline">露</note>。秉慧剑<note place="inline">险</note>。般若锋兮金刚焰<note place="inline">交</note>。非但空 <lb ed="X" n="0461c05"/><lb ed="R114" n="0915a09"/>摧外道心<note place="inline">破也破也</note>。早曾落却天魔胆<note place="inline">堕也堕也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461c06"/><lb ed="R114" n="0915a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461c0601">世间大丈夫者。以忠孝之心秉刚烈之志。立身于廊 <lb ed="X" n="0461c07"/><lb ed="R114" n="0915a11"/>庙之间。致君于尧舜之上。俾天下苍生皆乐和平之 <lb ed="X" n="0461c08"/><lb ed="R114" n="0915a12"/>治者是也。出世间大丈夫即大心众生也。秉智慧剑 <lb ed="X" n="0461c09"/><lb ed="R114" n="0915a13"/>摧五阴魔<g ref="#CB15210">恢</g>。复威音那畔空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0461c0901" n="0461c0901"/><anchor xml:id="beg0461c0901" n="0461c0901"/>已<anchor xml:id="end0461c0901"/>前一片无阴阳地。 <lb ed="X" n="0461c10"/><lb ed="R114" n="0915a14"/>起鼻祖坠地之颓纲。大济北泼天之家世者是也。般 <lb ed="X" n="0461c11"/><lb ed="R114" n="0915a15"/>若锋者空一切诸有也。金刚<g ref="#CB08504">焰</g>者剿诸生死魔军也。 <lb ed="X" n="0461c12"/><lb ed="R114" n="0915a16"/>故云非但空摧外道心。早曾落却天魔胆。诸人还见 <lb ed="X" n="0461c13"/><lb ed="R114" n="0915a17"/>么。良久云。剑去久矣汝方刻舟。不见五祖演和尙道。</p> <lb ed="X" n="0461c14"/><lb ed="R114" n="0915a18"/><p xml:id="pX65p0461c1401">赵州露刃剑。寒霜光焰焰。更拟问如何。分身作 <lb ed="X" n="0461c15"/><lb ed="R114" n="0915b01"/>两段。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461c16"/><lb ed="R114" n="0915b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0461c1601">震法雷。击法鼓。布慈雲兮洒甘露。龙象蹴踏润无 <lb ed="X" n="0461c17"/><lb ed="R114" n="0915b03"/>边。三乘五性皆醒悟。雪山肥腻更无杂。纯出醍醐 <lb ed="X" n="0461c18"/><lb ed="R114" n="0915b04"/>我常纳。一性圆通一切性。一法遍含一切法。一月 <lb ed="X" n="0461c19"/><lb ed="R114" n="0915b05"/>普现一切水。一切水月一月摄。诸<persName>佛</persName>法身入我性。 <lb ed="X" n="0461c20"/><lb ed="R114" n="0915b06"/>我性同共<persName>如来</persName>合。一地具足一切地。非色非心非 <lb ed="X" n="0461c21"/><lb ed="R114" n="0915b07"/>行业。弹指圆成八万门。刹那灭却三祇劫。一切数 <lb ed="X" n="0461c22"/><lb ed="R114" n="0915b08"/>句非数句。与吾灵觉何交涉<note place="inline">上来所供幷皆诣实</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0461c23"/><lb ed="R114" n="0915b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0461c2301">诸<persName>佛</persName>菩萨历代祖师天下善知识。说法利生之模笵 <lb ed="X" n="0461c24"/><lb ed="R114" n="0915b10"/>也。先以法雷而警悟之。次以法鼓而溥集之。然後以 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0462a" n="0462a"/> <lb ed="X" n="0462a01"/><lb ed="R114" n="0915b11"/>慈雲普覆一雨所润。三草二木各得滋长。故云龙象 <lb ed="X" n="0462a02"/><lb ed="R114" n="0915b12"/>蹴踏润无边。三乘五性皆醒悟。雪山有草名曰肥腻。 <lb ed="X" n="0462a03"/><lb ed="R114" n="0915b13"/>更无杂异。白牛食之纯出醍醐。雪山喩一真境界。香 <lb ed="X" n="0462a04"/><lb ed="R114" n="0915b14"/>草喩圆修正道。白牛喩智照真理。醍醐喩一乘上味。 <lb ed="X" n="0462a05"/><lb ed="R114" n="0915b15"/>以明上乘菩萨最初发心便成正觉。圆顿之機念念 <lb ed="X" n="0462a06"/><lb ed="R114" n="0915b16"/>相应。故言常纳也。只如沩山云。不如随分纳些些。又 <lb ed="X" n="0462a07"/><lb ed="R114" n="0915b17"/>作么生。一性通时则圆通一切性也。一法彻时则遍 <lb ed="X" n="0462a08"/><lb ed="R114" n="0915b18"/>含一切法也。始知众生本来成<persName>佛</persName>。同居<name role="" type="person">常寂光土</name>。俱 <lb ed="X" n="0462a09"/><lb ed="R114" n="0916a01"/>号毘卢遮那。譬如一月普现一切水。一切水月一月 <lb ed="X" n="0462a10"/><lb ed="R114" n="0916a02"/>摄。递相融通交相涉入。褈褈无尽无尽褈褈。此非表 <lb ed="X" n="0462a11"/><lb ed="R114" n="0916a03"/>法。唯证乃知。故云一地具足一切地。非色非心非行 <lb ed="X" n="0462a12"/><lb ed="R114" n="0916a04"/>业。地者自证之地。非解会之所能及也。非色者非窒 <lb ed="X" n="0462a13"/><lb ed="R114" n="0916a05"/>碍之色也。非心者非觉知之心也。非行者非造作之 <lb ed="X" n="0462a14"/><lb ed="R114" n="0916a06"/>行也。非业者非所作之业也。乃上根利智一了一切 <lb ed="X" n="0462a15"/><lb ed="R114" n="0916a07"/>了一明一切明。即阿难所谓不历僧祇获法身。到者 <lb ed="X" n="0462a16"/><lb ed="R114" n="0916a08"/>田地。一切性相百千法门无量妙義。皆是权機非究 <lb ed="X" n="0462a17"/><lb ed="R114" n="0916a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0462a1701" n="0462a1701"/><anchor xml:id="beg0462a1701" n="0462a1701"/>竟<anchor xml:id="end0462a1701"/>法。故云一切数句非数句。与吾灵觉何交涉。</p> <lb ed="X" n="0462a18"/><lb ed="R114" n="0916a10"/><p xml:id="pX65p0462a1801">震法雷。击法鼓。海水奔腾须弥舞。一毫头上定 <lb ed="X" n="0462a19"/><lb ed="R114" n="0916a11"/>乾坤。大千沙界无尘土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0462a20"/><lb ed="R114" n="0916a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0462a2001">不可毁。不可赞<note place="inline">两头俱坐断。一剑倚天寒</note>。体若虚 <lb ed="X" n="0462a21"/><lb ed="R114" n="0916a13"/>空没涯岸<note place="inline">心不负人面无惭色</note>。不離当处常湛然 <lb ed="X" n="0462a22"/><lb ed="R114" n="0916a14"/><note place="inline">壶中别有天</note>。觅即知君不可见<note place="inline">剑去久矣汝方刻 <lb ed="X" n="0462a23"/><lb ed="R114" n="0916a15"/>舟</note>。取不得<note place="inline">昼见日</note>。捨不得<note place="inline">夜见星</note>。不可得中只么 <lb ed="X" n="0462a24"/><lb ed="R114" n="0916a16"/>得<note place="inline">人平不语水平不流。又云切</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0462b" n="0462b"/> <lb ed="X" n="0462b01"/><lb ed="R114" n="0916a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0462b0101">达道之人心如虚空。大包无外细入无内。非世间毁 <lb ed="X" n="0462b02"/><lb ed="R114" n="0916a18"/>赞语言之能摇动也。不離当处湛然凝寂。拟欲寻觅 <lb ed="X" n="0462b03"/><lb ed="R114" n="0916b01"/>蹉过久矣。古云。有心用处还应错。无意求时却宛然。 <lb ed="X" n="0462b04"/><lb ed="R114" n="0916b02"/>无依无欲无名无字。取不得捨不得。腾腾任运任运 <lb ed="X" n="0462b05"/><lb ed="R114" n="0916b03"/>腾腾。不可得中只么得。<anchor xml:id="nkr_note_add_0462b0501" n="0462b0501"/><anchor xml:id="beg0462b0501" n="0462b0501"/>已<anchor xml:id="end0462b0501"/>是八字打开两手吩咐了 <lb ed="X" n="0462b06"/><lb ed="R114" n="0916b04"/>也。只为分明极。翻令所得迟。</p> <lb ed="X" n="0462b07"/><lb ed="R114" n="0916b05"/><p xml:id="pX65p0462b0701">不可毁。不可赞。五色麒麟步天岸。若于言下错 <lb ed="X" n="0462b08"/><lb ed="R114" n="0916b06"/>承当。无为犹被金锁难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0462b09"/><lb ed="R114" n="0916b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0462b0901">默时说<note place="inline">上是天</note>。说时默<note place="inline">下是地</note>。大施门开无壅塞 <lb ed="X" n="0462b10"/><lb ed="R114" n="0916b08"/><note place="inline">天倾西北地陷东南</note>。有人问我解何宗<note place="inline">日高树影 <lb ed="X" n="0462b11"/><lb ed="R114" n="0916b09"/>重</note>。报道摩诃般若力<note place="inline">雨落地下湿</note>。或是或非人不 <lb ed="X" n="0462b12"/><lb ed="R114" n="0916b10"/>识<note place="inline">识得不为冤</note>。逆行顺行天莫测<note place="inline">贼是小人智过 <lb ed="X" n="0462b13"/><lb ed="R114" n="0916b11"/>君子</note>。吾早曾经多劫修<note place="inline">不风流处也风流</note>。不是等 <lb ed="X" n="0462b14"/><lb ed="R114" n="0916b12"/>闲相诳惑<note place="inline">要识一贯两个五佰</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0462b15"/><lb ed="R114" n="0916b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0462b1501">善说者无義路与人寻。善默者无寂灭与人守。南堂 <lb ed="X" n="0462b16"/><lb ed="R114" n="0916b14"/>和尙云。为宗师者须会无情说法与有情说法无异。 <lb ed="X" n="0462b17"/><lb ed="R114" n="0916b15"/>有情者天人群生也。无情者土木瓦石也。作么生见 <lb ed="X" n="0462b18"/><lb ed="R114" n="0916b16"/>得无异底道理。于此著得一隻眼。方知尘说刹说炽 <lb ed="X" n="0462b19"/><lb ed="R114" n="0916b17"/>然说无间歇。即今森罗万象。情与无情浩浩地宣扬。 <lb ed="X" n="0462b20"/><lb ed="R114" n="0916b18"/>汝还闻么。经云。十方诸<persName>佛</persName>出廣长舌相遍覆三千大 <lb ed="X" n="0462b21"/><lb ed="R114" n="0917a01"/>千世界说诚实言。可谓大施门开无壅塞。或有人问 <lb ed="X" n="0462b22"/><lb ed="R114" n="0917a02"/>是何宗旨得恁么奇特。但向他道摩诃般若力。<note place="inline">咄</note>切 <lb ed="X" n="0462b23"/><lb ed="R114" n="0917a03"/>忌错擧。或是或非或逆或顺。天莫测况于人乎。永嘉 <lb ed="X" n="0462b24"/><lb ed="R114" n="0917a04"/>自云。吾从多劫修习般若。不是等闲欺诳惑乱于人。 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0462c" n="0462c"/> <lb ed="X" n="0462c01"/><lb ed="R114" n="0917a05"/>沩山云。生生若能不退。<persName>佛</persName>阶决定可期。信不诬矣。</p> <lb ed="X" n="0462c02"/><lb ed="R114" n="0917a06"/><p xml:id="pX65p0462c0201">默时说。说时默。万象森罗同一舌。世出世间绝 <lb ed="X" n="0462c03"/><lb ed="R114" n="0917a07"/>异同。尘说刹说炽燃说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0462c04"/><lb ed="R114" n="0917a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0462c0401">建法幢<note place="inline">好肉剜疮</note>。立宗旨<note place="inline">敲骨取髓</note>。明明<persName>佛</persName>敕曹 <lb ed="X" n="0462c05"/><lb ed="R114" n="0917a09"/>溪是<note place="inline">且道是个甚么</note>。第一迦葉首传灯<note place="inline"><name role="" type="person">谢三郞</name>不 <lb ed="X" n="0462c06"/><lb ed="R114" n="0917a10"/>识四字罪头原来是你</note>。二十八代西天记<note place="inline">相随来 <lb ed="X" n="0462c07"/><lb ed="R114" n="0917a11"/>也。又云递相钝置</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0462c08"/><lb ed="R114" n="0917a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0462c0801">原夫灵源湛寂法海渊深。本无名相之殊。安有圣凡 <lb ed="X" n="0462c09"/><lb ed="R114" n="0917a13"/>之异。良由劳生自信不及。随业漂流旷劫陞沉荡而 <lb ed="X" n="0462c10"/><lb ed="R114" n="0917a14"/>忘返。故我大觉<persName>世尊</persName>运同体悲作不请友。为此大事 <lb ed="X" n="0462c11"/><lb ed="R114" n="0917a15"/>因缘出现于世假设种种言说种种权门。令诸众生 <lb ed="X" n="0462c12"/><lb ed="R114" n="0917a16"/>开示悟入<persName>佛</persName>之知见。如将蜜果子换彼苦葫芦也。故 <lb ed="X" n="0462c13"/><lb ed="R114" n="0917a17"/>云建法幢立宗旨。法者本有之法。幢者高显为義。如 <lb ed="X" n="0462c14"/><lb ed="R114" n="0917a18"/>标帜也。宗旨者众多所宗。而悟明心地如星之拱北 <lb ed="X" n="0462c15"/><lb ed="R114" n="0917b01"/>水之朝东也。明明<persName>佛</persName>敕曹溪是者。衣止不传。法周沙 <lb ed="X" n="0462c16"/><lb ed="R114" n="0917b02"/>界。第一迦葉首传灯者。<persName>世尊</persName>于涅槃会上。因大梵天 <lb ed="X" n="0462c17"/><lb ed="R114" n="0917b03"/>王献金色波罗华于<persName>佛</persName>。捨身为床座请<persName>佛</persName>说法。<persName>佛</persName>拈 <lb ed="X" n="0462c18"/><lb ed="R114" n="0917b04"/>此花普示大众。百万人皆罔措。唯迦葉一人领旨。世 <lb ed="X" n="0462c19"/><lb ed="R114" n="0917b05"/>尊云。吾有正法眼藏涅槃妙心实相无相微妙法门。 <lb ed="X" n="0462c20"/><lb ed="R114" n="0917b06"/>付嘱于汝。以为教外别传之旨。故云首传灯也。从此 <lb ed="X" n="0462c21"/><lb ed="R114" n="0917b07"/>祖祖相承心心相印。二十八代西天记。初祖迦葉。二 <lb ed="X" n="0462c22"/><lb ed="R114" n="0917b08"/>祖阿难。三祖<name role="" type="person">商那和修</name>。四祖<name role="" type="person">优婆毱多</name>。五祖<name role="" type="person">提多迦</name>。 <lb ed="X" n="0462c23"/><lb ed="R114" n="0917b09"/>六祖<name role="" type="person">弥遮迦</name>。七祖<name role="" type="person">婆须密</name>。八祖<persName>佛</persName><g ref="#CB00501">驮</g>难提。九祖伏<g ref="#CB00501">驮</g> <lb ed="X" n="0462c24"/><lb ed="R114" n="0917b10"/>密多。十祖<name role="" type="person">脇尊者</name>。十一祖<name role="" type="person">富那夜奢</name>。十二祖<name role="" type="person">马鸣</name>大 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0463a" n="0463a"/> <lb ed="X" n="0463a01"/><lb ed="R114" n="0917b11"/>士。十三祖<name role="" type="person">迦毘摩罗</name>。十四祖龙树。十五祖迦耶提婆。 <lb ed="X" n="0463a02"/><lb ed="R114" n="0917b12"/>十六祖罗睺罗多。十七祖<name role="" type="person">僧伽难提</name>。十八祖伽耶。十 <lb ed="X" n="0463a03"/><lb ed="R114" n="0917b13"/>九祖<name role="" type="person">鸠摩罗多</name>。二十祖奢耶多。二十一祖<name role="" type="person">婆修盘头</name>。 <lb ed="X" n="0463a04"/><lb ed="R114" n="0917b14"/>二十二祖<name role="" type="person">摩拏罗</name>。二十三祖鹤勒那。二十四祖狮子。 <lb ed="X" n="0463a05"/><lb ed="R114" n="0917b15"/>二十五祖<name role="" type="person">婆舍斯多</name>。二十六祖不如密多。二十七祖 <lb ed="X" n="0463a06"/><lb ed="R114" n="0917b16"/><name role="" type="person">般若多罗</name>。二十八祖菩提达摩。故云二十八代西天 <lb ed="X" n="0463a07"/><lb ed="R114" n="0917b17"/>记者是也。</p> <lb ed="X" n="0463a08"/><lb ed="R114" n="0917b18"/><p xml:id="pX65p0463a0801">建法幢。立宗旨。东土祸根从此始。毒流四海浪 <lb ed="X" n="0463a09"/><lb ed="R114" n="0918a01"/>滔天。何啻遇大风而止。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0463a10"/><lb ed="R114" n="0918a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0463a1001">法东流<note place="inline">祸胎生也</note>。入此土<note place="inline">猛虎当路</note>。菩提达摩为 <lb ed="X" n="0463a11"/><lb ed="R114" n="0918a03"/>初祖<note place="inline">珊瑚枝上走玉兔</note>。六代传衣天下闻<note place="inline">闻名不 <lb ed="X" n="0463a12"/><lb ed="R114" n="0918a04"/>如见面</note>。後人得道何穷数<note place="inline">甜瓜彻蔕甜。苦瓠连根苦</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0463a13"/><lb ed="R114" n="0918a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0463a1301">梵语菩提达摩。此云觉法。西竺为二十八代祖。此土 <lb ed="X" n="0463a14"/><lb ed="R114" n="0918a06"/>为初祖。南天竺国香至王第三太子也。遇二十七祖。 <lb ed="X" n="0463a15"/><lb ed="R114" n="0918a07"/>知其密迹发明心要。乃记之曰。未可远遊且止南天。 <lb ed="X" n="0463a16"/><lb ed="R114" n="0918a08"/>待吾灭後六十七载当往震旦大兴<persName>佛</persName>事。汝往南方 <lb ed="X" n="0463a17"/><lb ed="R114" n="0918a09"/>勿住。彼唯好有为功业不见<persName>佛</persName>性。汝纵到彼不可久 <lb ed="X" n="0463a18"/><lb ed="R114" n="0918a10"/>留。听吾偈曰。路行跨水复逢羊。独自悽悽暗度江。日 <lb ed="X" n="0463a19"/><lb ed="R114" n="0918a11"/>下可怜双象马。二株嫩桂久昌昌。师在本国破彼六 <lb ed="X" n="0463a20"/><lb ed="R114" n="0918a12"/>宗邪解。自南天竺泛海经涉三年。时普通八年九月 <lb ed="X" n="0463a21"/><lb ed="R114" n="0918a13"/>二十一日至廣州。<anchor xml:id="nkr_note_add_0463a2101" n="0463a2101"/><anchor xml:id="beg0463a2101" n="0463a2101"/>刺<anchor xml:id="end0463a2101"/>史萧昂表闻。武帝诏至金陵。帝 <lb ed="X" n="0463a22"/><lb ed="R114" n="0918a14"/>问。朕自即位以来。造寺写经度僧无数。有何功德。师 <lb ed="X" n="0463a23"/><lb ed="R114" n="0918a15"/>曰。此但人天小果有漏之因。如影随形虽有非实。帝 <lb ed="X" n="0463a24"/><lb ed="R114" n="0918a16"/>曰如何是真功德。师曰。净智妙圆体自空寂。如是功 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0463b" n="0463b"/> <lb ed="X" n="0463b01"/><lb ed="R114" n="0918a17"/>德不以世求。帝问如何是圣谛第一義。师曰廓然无 <lb ed="X" n="0463b02"/><lb ed="R114" n="0918a18"/>圣。帝曰对朕者谁。师曰不识。帝不领悟。十月十九日 <lb ed="X" n="0463b03"/><lb ed="R114" n="0918b01"/>潜回江北。十一月二十三日届于洛阳。当後魏孝明 <lb ed="X" n="0463b04"/><lb ed="R114" n="0918b02"/>帝太和十年也。寓止于嵩山少林。面壁而坐终日默 <lb ed="X" n="0463b05"/><lb ed="R114" n="0918b03"/>然。人莫测之。即禅宗初祖也。後九年。时有僧神光者。 <lb ed="X" n="0463b06"/><lb ed="R114" n="0918b04"/>旷达之士也。久居伊洛博览群书善谈玄理。每歎曰。 <lb ed="X" n="0463b07"/><lb ed="R114" n="0918b05"/>孔老之教礼術风规。莊易之书未尽妙理。近闻达摩 <lb ed="X" n="0463b08"/><lb ed="R114" n="0918b06"/>大师住止少林。至人不遥当造玄境。乃往彼。晨夕参 <lb ed="X" n="0463b09"/><lb ed="R114" n="0918b07"/>承。师常端坐面壁莫闻诲励。光自曰。昔人求道敲骨 <lb ed="X" n="0463b10"/><lb ed="R114" n="0918b08"/>取髓<anchor xml:id="nkr_note_add_0463b1001" n="0463b1001"/><anchor xml:id="beg0463b1001" n="0463b1001"/>刺<anchor xml:id="end0463b1001"/>血济饥佈发掩泥投崖饲虎。古尙如此。我又 <lb ed="X" n="0463b11"/><lb ed="R114" n="0918b09"/>何人。其年十二月十九日夜天大雨雪。光坚立不动。 <lb ed="X" n="0463b12"/><lb ed="R114" n="0918b10"/>达明积雪过膝。师愍而问曰。汝久立雪中当求何事。 <lb ed="X" n="0463b13"/><lb ed="R114" n="0918b11"/>光悲泪曰。唯愿和尙慈悲。开甘露门廣度群品。师曰。 <lb ed="X" n="0463b14"/><lb ed="R114" n="0918b12"/>诸<persName>佛</persName>无上妙道。旷劫精勤。难行能行。非忍而忍。岂以 <lb ed="X" n="0463b15"/><lb ed="R114" n="0918b13"/>小德小智轻心慢心欲冀真乘徒劳勤苦。光闻师诲 <lb ed="X" n="0463b16"/><lb ed="R114" n="0918b14"/>励。潜取利刀自断左臂置于师前。师知是法器乃曰。 <lb ed="X" n="0463b17"/><lb ed="R114" n="0918b15"/>诸<persName>佛</persName>最初求道为法忘身。汝今断臂吾前。求亦可在。 <lb ed="X" n="0463b18"/><lb ed="R114" n="0918b16"/>遂易名慧可。光曰诸<persName>佛</persName>法印可得闻乎。师曰诸<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0463b19"/><lb ed="R114" n="0918b17"/>印匪从人得。光曰我心未寧乞师安心。师曰将心来 <lb ed="X" n="0463b20"/><lb ed="R114" n="0918b18"/>为汝安。光曰觅心了不可得。师曰我与汝安心竟。从 <lb ed="X" n="0463b21"/><lb ed="R114" n="0919a01"/>此悟入。为二祖也。二祖得之于初祖。皆以衣盂相传。 <lb ed="X" n="0463b22"/><lb ed="R114" n="0919a02"/>磨传可。可传璨。璨传信。信传忍。忍传能。乃曹溪六祖 <lb ed="X" n="0463b23"/><lb ed="R114" n="0919a03"/>大师也。至此不传其衣但传其道。自是以後成<persName>佛</persName>作 <lb ed="X" n="0463b24"/><lb ed="R114" n="0919a04"/>祖者水涌山出。梵刹招提棋分星布。故云後来得道 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0463c" n="0463c"/> <lb ed="X" n="0463c01"/><lb ed="R114" n="0919a05"/>何穷数。</p> <lb ed="X" n="0463c02"/><lb ed="R114" n="0919a06"/><p xml:id="pX65p0463c0201">法东流。入此土。开天门。闢地户。利人天。成<persName>佛</persName>祖。 <lb ed="X" n="0463c03"/><lb ed="R114" n="0919a07"/>拟思量。何劫悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0463c04"/><lb ed="R114" n="0919a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0463c0401">真不立<note place="inline">天晴日头出</note>。妄本空<note place="inline">日高花影重</note>。有无俱 <lb ed="X" n="0463c05"/><lb ed="R114" n="0919a09"/>遣不空空<note place="inline">顶门隻眼亚双瞳</note>。二十空门元不著<note place="inline">虚 <lb ed="X" n="0463c06"/><lb ed="R114" n="0919a10"/>空放出辽天鹤</note>。一性<persName>如来</persName>体自同<note place="inline">闽蜀同风</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0463c07"/><lb ed="R114" n="0919a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0463c0701">妙性圆明離诸名相。本来无有世界。众生因妄有生。 <lb ed="X" n="0463c08"/><lb ed="R114" n="0919a12"/>因生有灭。生灭名妄。灭妄名真。真既不立其妄本空。 <lb ed="X" n="0463c09"/><lb ed="R114" n="0919a13"/>有无俱遣不空亦空。昔<persName>如来</persName>破二十种执有之见。因 <lb ed="X" n="0463c10"/><lb ed="R114" n="0919a14"/>成二十空名。今明一性之理不同二十之空。故云元 <lb ed="X" n="0463c11"/><lb ed="R114" n="0919a15"/>不著也。一性<persName>如来</persName>体自同者。迥出外道异见。即与般 <lb ed="X" n="0463c12"/><lb ed="R114" n="0919a16"/>若妙心冥合。故云体自同。</p> <lb ed="X" n="0463c13"/><lb ed="R114" n="0919a17"/><p xml:id="pX65p0463c1301">真不立。妄本空。一句全提不露锋。西涧水流东 <lb ed="X" n="0463c14"/><lb ed="R114" n="0919a18"/>涧水。南山烧火北山红。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0463c15"/><lb ed="R114" n="0919b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0463c1501">心是根<note place="inline">一翳在眼</note>。法是尘<note place="inline">空花乱坠</note>。两种犹如镜 <lb ed="X" n="0463c16"/><lb ed="R114" n="0919b02"/>上痕<note place="inline">打破镜来却许相见</note>。痕垢尽时光始现<note place="inline">一心 <lb ed="X" n="0463c17"/><lb ed="R114" n="0919b03"/>不生万法俱息</note>。心法双忘性即真<note place="inline">此去汉阳不远</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0463c18"/><lb ed="R114" n="0919b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0463c1801">人禀真如不性假名曰心。从心受法曰尘。缘真如不 <lb ed="X" n="0463c19"/><lb ed="R114" n="0919b05"/>守自性能随染净缘。故云心是根法是尘。此两种犹 <lb ed="X" n="0463c20"/><lb ed="R114" n="0919b06"/>如古镜上之痕垢。笼<g ref="#CB00746">罩</g>光明不得发露。故云痕垢尽 <lb ed="X" n="0463c21"/><lb ed="R114" n="0919b07"/>时光始现。心法双忘性即真。古德云。一翳在眼空花 <lb ed="X" n="0463c22"/><lb ed="R114" n="0919b08"/>遍界。一妄在心河沙生灭。意消华尽妄灭证真。故云 <lb ed="X" n="0463c23"/><lb ed="R114" n="0919b09"/>性即真也。</p> <lb ed="X" n="0463c24"/><lb ed="R114" n="0919b10"/><p xml:id="pX65p0463c2401">心是根。法是尘。八两原来是半斤。笑把两头俱 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0464a" n="0464a"/> <lb ed="X" n="0464a01"/><lb ed="R114" n="0919b11"/>拽脱。蟭螟眼裡跨麒麟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464a02"/><lb ed="R114" n="0919b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0464a0201">嗟末法。恶时世<note place="inline">阔八尺长丈二</note>。众生福薄难调制 <lb ed="X" n="0464a03"/><lb ed="R114" n="0919b13"/><note place="inline">真不掩伪</note>。去圣远兮邪见深<note place="inline">海枯终见底。人死不 <lb ed="X" n="0464a04"/><lb ed="R114" n="0919b14"/>知心</note>。魔强法弱多冤害<note place="inline">脑後见腮莫与往来</note>。闻说 <lb ed="X" n="0464a05"/><lb ed="R114" n="0919b15"/><persName>如来</persName>顿教门<note place="inline">成者自成</note>。恨不灭除如瓦碎<note place="inline">壞者自 <lb ed="X" n="0464a06"/><lb ed="R114" n="0919b16"/>壞</note>。作在心<note place="inline">多喜少嗔</note>。殃在身<note place="inline">少喜多嗔</note>。不须冤诉 <lb ed="X" n="0464a07"/><lb ed="R114" n="0919b17"/>更尤人<note place="inline">眼底无筋一世贫</note>。欲得不招无间业<note place="inline">识法 <lb ed="X" n="0464a08"/><lb ed="R114" n="0919b18"/>者惧</note>。莫谤<persName>如来</persName>正法轮<note place="inline">无雲生岭上。有月落波心</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464a09"/><lb ed="R114" n="0920a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0464a0901">者一段意。永嘉嗟歎末法中时节恶薄。淳朴既散嚣 <lb ed="X" n="0464a10"/><lb ed="R114" n="0920a02"/>浮日盛。薄福众生不务道德。如狂象奔驰难制伏也。 <lb ed="X" n="0464a11"/><lb ed="R114" n="0920a03"/>何况诸大圣人过去<anchor xml:id="nkr_note_add_0464a1101" n="0464a1101"/><anchor xml:id="beg0464a1101" n="0464a1101"/>已<anchor xml:id="end0464a1101"/>远。邪见转深。于正法中返生 <lb ed="X" n="0464a12"/><lb ed="R114" n="0920a04"/>冤害。如达摩落齿服毒。二祖被害。圣师尙尔况後人 <lb ed="X" n="0464a13"/><lb ed="R114" n="0920a05"/>乎。或有学者各局己解各禀师承。彼此干戈互相攻 <lb ed="X" n="0464a14"/><lb ed="R114" n="0920a06"/>击。得少为足自不知非。闻说<persName>如来</persName>圆顿大教法门。返 <lb ed="X" n="0464a15"/><lb ed="R114" n="0920a07"/>以为非。恨不灭除瓦解冰消。所以因此妄心。所造无 <lb ed="X" n="0464a16"/><lb ed="R114" n="0920a08"/>量无边黑业如影随形。故云殃在身。所感无量无边 <lb ed="X" n="0464a17"/><lb ed="R114" n="0920a09"/>苦果皆是自作自受非他人之所致。故云不须冤诉 <lb ed="X" n="0464a18"/><lb ed="R114" n="0920a10"/>更尤人。谤法之罪如经具明。欲得不招无间重业。休 <lb ed="X" n="0464a19"/><lb ed="R114" n="0920a11"/>谤<persName>如来</persName>正法轮。正法者十方<persName>如来</persName>悟此而成无上正 <lb ed="X" n="0464a20"/><lb ed="R114" n="0920a12"/><persName>等正觉</persName>。六道异类迷此而轮转三涂。天龙护持。谤而 <lb ed="X" n="0464a21"/><lb ed="R114" n="0920a13"/>不信则其罪可知矣。</p> <lb ed="X" n="0464a22"/><lb ed="R114" n="0920a14"/><p xml:id="pX65p0464a2201">嗟末法。恶时世。不信<persName>如来</persName>第一義。身心碌碌不 <lb ed="X" n="0464a23"/><lb ed="R114" n="0920a15"/>知非。苦海茫茫自沉坠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464a24"/><lb ed="R114" n="0920a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0464a2401">栴檀林<note place="inline">擧一不得擧二</note>。无杂树<note place="inline">放过一著落在第 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0464b" n="0464b"/> <lb ed="X" n="0464b01"/><lb ed="R114" n="0920a17"/>二</note>。<g ref="#CB15106">鬱</g>密森沉狮子住<note place="inline">手把夜明符。幾个知天晓</note>。境 <lb ed="X" n="0464b02"/><lb ed="R114" n="0920a18"/>静林间独自遊<note place="inline">行人更在靑山外</note>。走兽飞禽皆远 <lb ed="X" n="0464b03"/><lb ed="R114" n="0920b01"/>去<note place="inline">万里望鄕关</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464b04"/><lb ed="R114" n="0920b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0464b0401">栴檀林喩一真法界。唯此一事实。无杂树者。馀二即 <lb ed="X" n="0464b05"/><lb ed="R114" n="0920b03"/>非真。盖一乘菩萨境界。非二乘小機所能杂也。<g ref="#CB15106">鬱</g>密 <lb ed="X" n="0464b06"/><lb ed="R114" n="0920b04"/>森沉狮子住。即法花云。深固幽远无人能到。到则山 <lb ed="X" n="0464b07"/><lb ed="R114" n="0920b05"/>靑水绿不是人间。唯接上根。中下之機猝难悟入。境 <lb ed="X" n="0464b08"/><lb ed="R114" n="0920b06"/>静林间独自遊。盖狮子遊行不求伴侣。等闲哮吼一 <lb ed="X" n="0464b09"/><lb ed="R114" n="0920b07"/>声。直得百兽脑裂。故云走兽飞禽皆远去。即法花退 <lb ed="X" n="0464b10"/><lb ed="R114" n="0920b08"/>席者是也。</p> <lb ed="X" n="0464b11"/><lb ed="R114" n="0920b09"/><p xml:id="pX65p0464b1101">栴檀林。无杂树。大用现前只者是。鸟窠拈起布 <lb ed="X" n="0464b12"/><lb ed="R114" n="0920b10"/>毛吹。会通当下便悟去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464b13"/><lb ed="R114" n="0920b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0464b1301">狮子儿<note place="inline">出窟了也</note>。众随後<note place="inline">捕影追踪</note>。三岁便能大 <lb ed="X" n="0464b14"/><lb ed="R114" n="0920b12"/>哮吼<note place="inline">不许夜行投明须到</note>。若是野豻逐法王<note place="inline">字经 <lb ed="X" n="0464b15"/><lb ed="R114" n="0920b13"/>三写</note>。百年妖怪虚开口<note place="inline">乌焉成马</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464b16"/><lb ed="R114" n="0920b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0464b1601">所言狮子儿者。喩菩萨初发心时便成正觉。超过声 <lb ed="X" n="0464b17"/><lb ed="R114" n="0920b15"/>闻缘觉诸小乘众。故云众随後也。三岁表见性之人 <lb ed="X" n="0464b18"/><lb ed="R114" n="0920b16"/>圆修三法。即空假中也。空者泯一切法。假者立一切 <lb ed="X" n="0464b19"/><lb ed="R114" n="0920b17"/>法。中者统一切法。空不定空。空处当体即中即假。假 <lb ed="X" n="0464b20"/><lb ed="R114" n="0920b18"/>不定假。假处当体即空即中。中不定中。中处当体即 <lb ed="X" n="0464b21"/><lb ed="R114" n="0921a01"/>空即假。此之三法不纵不横不幷不别。一处常三三 <lb ed="X" n="0464b22"/><lb ed="R114" n="0921a02"/>处常一。所以云。三谛三观三非三。三一一三无所寄。 <lb ed="X" n="0464b23"/><lb ed="R114" n="0921a03"/>谛观名别体复同。是故能所二非二。悟入之士圆修 <lb ed="X" n="0464b24"/><lb ed="R114" n="0921a04"/>三法。所说法门皆中道实義。故云三岁便能大哮吼。 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0464c" n="0464c"/> <lb ed="X" n="0464c01"/><lb ed="R114" n="0921a05"/>二乘凡夫诸权位人不能明见<persName>佛</persName>性。所说未实。开口 <lb ed="X" n="0464c02"/><lb ed="R114" n="0921a06"/>终无所益也。故云若是野豻逐法王。百年妖怪虚开 <lb ed="X" n="0464c03"/><lb ed="R114" n="0921a07"/>口。</p> <lb ed="X" n="0464c04"/><lb ed="R114" n="0921a08"/><p xml:id="pX65p0464c0401">狮子儿。众随後。一句当機绝眹兆。有时拈出示 <lb ed="X" n="0464c05"/><lb ed="R114" n="0921a09"/>时人。眨得眼来先蹉了。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464c06"/><lb ed="R114" n="0921a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0464c0601">圆顿教<note place="inline">相逢不拈出。擧意便知有</note>。勿人情<note place="inline">眼生三 <lb ed="X" n="0464c07"/><lb ed="R114" n="0921a11"/>角头峭五嶽</note>。有疑不决直须争<note place="inline">返蚁难寻穴。归禽 <lb ed="X" n="0464c08"/><lb ed="R114" n="0921a12"/>易见窠</note>。不是山僧逞人我<note place="inline">我唤作火。汝不得唤作 <lb ed="X" n="0464c09"/><lb ed="R114" n="0921a13"/>火</note>。修行恐落断常坑<note place="inline">海上阵雲横</note>。非不非<note place="inline">古之今 <lb ed="X" n="0464c10"/><lb ed="R114" n="0921a14"/>之</note>。是不是<note place="inline">今之古之</note>。差之毫厘失千里<note place="inline">猛虎入闹 <lb ed="X" n="0464c11"/><lb ed="R114" n="0921a15"/>市</note>。是则龙女顿成<persName>佛</persName><note place="inline">无雲生岭上</note>。非则善星生陷 <lb ed="X" n="0464c12"/><lb ed="R114" n="0921a16"/>坠<note place="inline">有月落波心</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0464c13"/><lb ed="R114" n="0921a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0464c1301">圆顿者非渐次也。教者载道之器也。勿人情者为生 <lb ed="X" n="0464c14"/><lb ed="R114" n="0921a18"/>死事大因缘。非世间常情之比。须是洞悟诸<persName>佛</persName>心宗。 <lb ed="X" n="0464c15"/><lb ed="R114" n="0921b01"/>透彻衲僧巴鼻。两眼相对针芥相投。方有少分相应。 <lb ed="X" n="0464c16"/><lb ed="R114" n="0921b02"/>若有纤疑未尽。直须决问。昔无尽居士始参东林照 <lb ed="X" n="0464c17"/><lb ed="R114" n="0921b03"/>觉总禅师。得平实之旨。自谓百了千当。及见兜率悦 <lb ed="X" n="0464c18"/><lb ed="R114" n="0921b04"/>问。侍郞于心不欺。吾宗门有一千七百则機缘。还有 <lb ed="X" n="0464c19"/><lb ed="R114" n="0921b05"/>疑不。无尽云。其馀无疑。德山托钵因缘而<anchor xml:id="nkr_note_add_0464c1901" n="0464c1901"/><anchor xml:id="beg0464c1901" n="0464c1901"/>已<anchor xml:id="end0464c1901"/>。悦云于 <lb ed="X" n="0464c20"/><lb ed="R114" n="0921b06"/>此有疑。其他安得无疑。只如德山末後句是有是无。 <lb ed="X" n="0464c21"/><lb ed="R114" n="0921b07"/>无尽云有。悦大笑归方丈。无尽一夜疑著。至五更起 <lb ed="X" n="0464c22"/><lb ed="R114" n="0921b08"/>来踏翻脚凳忽然大悟。天晓呈偈云。鼓寂钟沉托钵 <lb ed="X" n="0464c23"/><lb ed="R114" n="0921b09"/>回。巖头一拶语如雷。果然只得三年活。莫是遭他授 <lb ed="X" n="0464c24"/><lb ed="R114" n="0921b10"/>记来。悦方许可。自此如倚天长剑谁敢当锋。永嘉自 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0465a" n="0465a"/> <lb ed="X" n="0465a01"/><lb ed="R114" n="0921b11"/>谓不是山僧逞驰人我之心。切恐後人错用身心。堕 <lb ed="X" n="0465a02"/><lb ed="R114" n="0921b12"/>落断常二见。能陷人故名曰坑。非不非是不是。乃明 <lb ed="X" n="0465a03"/><lb ed="R114" n="0921b13"/>是非之相分明。不可错乱也。非岂不是非乃真非也。 <lb ed="X" n="0465a04"/><lb ed="R114" n="0921b14"/>是岂不是是乃真是也。不可颟顸<persName>佛</persName>性儱侗真如。故 <lb ed="X" n="0465a05"/><lb ed="R114" n="0921b15"/>云差之毫厘失千里。是则龙女顿成<persName>佛</persName>。非则善星生 <lb ed="X" n="0465a06"/><lb ed="R114" n="0921b16"/>陷坠。重明是非之相也。昔日灵山会上有一龙女献 <lb ed="X" n="0465a07"/><lb ed="R114" n="0921b17"/><persName>佛</persName>宝珠。<persName>世尊</persName>受之而为说法。悟无生忍即往南方无 <lb ed="X" n="0465a08"/><lb ed="R114" n="0921b18"/>垢世界坐宝莲花成<persName>等正觉</persName>。号华鲜<persName>如来</persName>。又有比丘 <lb ed="X" n="0465a09"/><lb ed="R114" n="0922a01"/>名曰善星。念得十八香象驼经。不解<persName>佛</persName>意。生身溺陷 <lb ed="X" n="0465a10"/><lb ed="R114" n="0922a02"/>地狱。谓不明<persName>佛</persName>性返成谤堕。故引以警後人也。</p> <lb ed="X" n="0465a11"/><lb ed="R114" n="0922a03"/><p xml:id="pX65p0465a1101">圆顿教。勿人情。翻身踏倒涅槃城。威音那畔至 <lb ed="X" n="0465a12"/><lb ed="R114" n="0922a04"/>今日。一段风光画不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0465a13"/><lb ed="R114" n="0922a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0465a1301">吾早年来积学问<note place="inline">贫人思旧债</note>。亦曾讨疏寻经论 <lb ed="X" n="0465a14"/><lb ed="R114" n="0922a06"/><note place="inline">不是苦心人不知</note>。分别名相不知休<note place="inline">愁人莫向愁 <lb ed="X" n="0465a15"/><lb ed="R114" n="0922a07"/>人说</note>。入海算沙徒自困<note place="inline">说向愁人转见愁</note>。却被如 <lb ed="X" n="0465a16"/><lb ed="R114" n="0922a08"/>来苦诃责<note place="inline">一状领过</note>。数他珍宝有何益<note place="inline">死款难翻</note>。 <lb ed="X" n="0465a17"/><lb ed="R114" n="0922a09"/>从来蹭蹬觉虚行<note place="inline">脚下点地</note>。多年枉作风尘客<note place="inline">要 <lb ed="X" n="0465a18"/><lb ed="R114" n="0922a10"/>知山下路。但问去来人</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0465a19"/><lb ed="R114" n="0922a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0465a1901">此永嘉自叙少年历诸讲肆听习天台教观。深明经 <lb ed="X" n="0465a20"/><lb ed="R114" n="0922a12"/>论精严律部。然後参寻知识抉择生死。非宿有乘种 <lb ed="X" n="0465a21"/><lb ed="R114" n="0922a13"/>安能如是。复云。分别五教名相不知休歇。譬如入海 <lb ed="X" n="0465a22"/><lb ed="R114" n="0922a14"/>算沙徒自疲睏。因思<persName>佛</persName>诃阿难。汝虽历劫熏持诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0465a23"/><lb ed="R114" n="0922a15"/><persName>如来</persName>秘密妙严。不如一日修无漏业。如人数他宝。自 <lb ed="X" n="0465a24"/><lb ed="R114" n="0922a16"/>无半钱分。从来蹭蹬觉虚行者。从无量劫来奔驰生 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0465b" n="0465b"/> <lb ed="X" n="0465b01"/><lb ed="R114" n="0922a17"/>死险道。徒自虚行于涅槃路上未曾踏实。譬如飘蓬 <lb ed="X" n="0465b02"/><lb ed="R114" n="0922a18"/>为客。家鄕转远。故云枉作风尘客。</p> <lb ed="X" n="0465b03"/><lb ed="R114" n="0922b01"/><p xml:id="pX65p0465b0301">树头树底觅残红。一片西飞一片东。自是桃花 <lb ed="X" n="0465b04"/><lb ed="R114" n="0922b02"/>贪结子。错教人恨五更风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0465b05"/><lb ed="R114" n="0922b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0465b0501">种姓邪<note place="inline">病眼见空花</note>。错知解<note place="inline">空花结空果</note>。不达如 <lb ed="X" n="0465b06"/><lb ed="R114" n="0922b04"/>来圆顿制<note place="inline">常忆江南三月裡。鹧鸪啼处百花香</note>。二 <lb ed="X" n="0465b07"/><lb ed="R114" n="0922b05"/>乘精进勿道心<note place="inline">人贫智短</note>。外道聪明无智慧<note place="inline">马瘦 <lb ed="X" n="0465b08"/><lb ed="R114" n="0922b06"/>毛长</note>。亦愚痴。亦小骇<note place="inline">同坑无异土</note>。空拳指上生实 <lb ed="X" n="0465b09"/><lb ed="R114" n="0922b07"/>解<note place="inline">好掘虚空一窖埋</note>。执指为月枉施功<note place="inline">捕影追风</note>。 <lb ed="X" n="0465b10"/><lb ed="R114" n="0922b08"/>根境法中虚捏怪<note place="inline">自买自卖</note>。不见一法即<persName>如来</persName><note place="inline">蚌 <lb ed="X" n="0465b11"/><lb ed="R114" n="0922b09"/>含明月玉兔怀胎</note>。方得名为观自在<note place="inline">两彩一赛</note>。了 <lb ed="X" n="0465b12"/><lb ed="R114" n="0922b10"/>即业障本来空<note place="inline">了</note>。未了应须还夙债<note place="inline">败</note>。饥逢王膳 <lb ed="X" n="0465b13"/><lb ed="R114" n="0922b11"/>不能餐。病遇医王争得瘥<note place="inline">狮子咬人韩卢逐块</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0465b14"/><lb ed="R114" n="0922b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0465b1401">种姓邪。非正因。为道之士乃是外道种子。依附邪师 <lb ed="X" n="0465b15"/><lb ed="R114" n="0922b13"/>生诸邪见。故云错知解也。不能了达<persName>如来</persName>圆顿法门。 <lb ed="X" n="0465b16"/><lb ed="R114" n="0922b14"/>于无量劫中受无量生死。皆因邪师而然也。二乘之 <lb ed="X" n="0465b17"/><lb ed="R114" n="0922b15"/>人断三界二十五有尘劳。超出分段生死。如獐独跳 <lb ed="X" n="0465b18"/><lb ed="R114" n="0922b16"/>不顾後群。故云勿道心。西天外道极有聪明。不明<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0465b19"/><lb ed="R114" n="0922b17"/>性心外求法。名曰外道。故云亦愚痴亦小呆。大人无 <lb ed="X" n="0465b20"/><lb ed="R114" n="0922b18"/>智曰愚。小儿无智曰呆。随语生解自生执著。如空拳 <lb ed="X" n="0465b21"/><lb ed="R114" n="0923a01"/>指上生实解也。修多罗教如标月指。若还见月。了知 <lb ed="X" n="0465b22"/><lb ed="R114" n="0923a02"/>所标毕竟非月。学道人不明<persName>佛</persName>性。于根境识上妄生 <lb ed="X" n="0465b23"/><lb ed="R114" n="0923a03"/>知解。故云执指为月枉施功。根境法中虚捏怪。不见 <lb ed="X" n="0465b24"/><lb ed="R114" n="0923a04"/>一法即<persName>如来</persName>者。诸法从本来。常自寂灭相。则有无俱 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0465c" n="0465c"/> <lb ed="X" n="0465c01"/><lb ed="R114" n="0923a05"/>遣六根互用。故曰方得名为观自在。到者田地。了达 <lb ed="X" n="0465c02"/><lb ed="R114" n="0923a06"/>罪性本空无有罣碍。楞严经云。一人发真归元。十方 <lb ed="X" n="0465c03"/><lb ed="R114" n="0923a07"/>虚空悉皆销殒。况罪福之相耶。僧问古德云。了即业 <lb ed="X" n="0465c04"/><lb ed="R114" n="0923a08"/>障本来空。只如狮子尊者与二祖大师是了不了。德 <lb ed="X" n="0465c05"/><lb ed="R114" n="0923a09"/>云。不见道本来空。肇法师云。五阴元非有。四大本来 <lb ed="X" n="0465c06"/><lb ed="R114" n="0923a10"/>空。将头临白刃。一似斩春风。故云本来空也。若不了 <lb ed="X" n="0465c07"/><lb ed="R114" n="0923a11"/>悟。执法不忘。因果历然如影随形。故云未了应须还 <lb ed="X" n="0465c08"/><lb ed="R114" n="0923a12"/>夙债。从上诸圣递相出兴。开方便门示真实相。良由 <lb ed="X" n="0465c09"/><lb ed="R114" n="0923a13"/>众生自信不及不能悟入。譬如世间饥饿之人。得遇 <lb ed="X" n="0465c10"/><lb ed="R114" n="0923a14"/>王者之膳种种美味。即生怖畏而不敢食。又如久病 <lb ed="X" n="0465c11"/><lb ed="R114" n="0923a15"/>不瘥。得遇医王反生疑惑。不服妙药甘受病苦。故云 <lb ed="X" n="0465c12"/><lb ed="R114" n="0923a16"/>争得瘥也。</p> <lb ed="X" n="0465c13"/><lb ed="R114" n="0923a17"/><p xml:id="pX65p0465c1301">种姓邪。错知解。向外驰求还自昧。回光返照便 <lb ed="X" n="0465c14"/><lb ed="R114" n="0923a18"/>归来。廓彻灵根无向偝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0465c15"/><lb ed="R114" n="0923b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0465c1501">在欲行禅知见力<note place="inline">三九二十七</note>。火裡生莲终不壞 <lb ed="X" n="0465c16"/><lb ed="R114" n="0923b02"/><note place="inline">他家自有通人爱</note>。勇施犯重悟无生。早时成<persName>佛</persName>于 <lb ed="X" n="0465c17"/><lb ed="R114" n="0923b03"/>今在<note place="inline">溪边杨柳影。不碍钓舟行</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0465c18"/><lb ed="R114" n="0923b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0465c1801">若是宿熏乘种。佩大愿轮。须处五欲八风之中。不被 <lb ed="X" n="0465c19"/><lb ed="R114" n="0923b05"/>五欲八风所转。挺然特立如火中莲花终不壞也。如 <lb ed="X" n="0465c20"/><lb ed="R114" n="0923b06"/>裴相问杨无为东坡山谷无尽子韶诸公是也。僧问 <lb ed="X" n="0465c21"/><lb ed="R114" n="0923b07"/>古德。欲界无禅。大德云何言有禅定。德云。阇梨只知 <lb ed="X" n="0465c22"/><lb ed="R114" n="0923b08"/>欲界无禅。不知禅界无欲。到者田地。治生产业皆与 <lb ed="X" n="0465c23"/><lb ed="R114" n="0923b09"/>实相不相违偝。故云知见力也。过去久远有一比丘 <lb ed="X" n="0465c24"/><lb ed="R114" n="0923b10"/>名勇施。忽于<persName>如来</persName>禁戒有所缺犯。既犯四重根本之 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0466a" n="0466a"/> <lb ed="X" n="0466a01"/><lb ed="R114" n="0923b11"/>罪。欲自淸净。即将三衣挂在锡上高声唱言。我犯重 <lb ed="X" n="0466a02"/><lb ed="R114" n="0923b12"/>罪谁为我忏。如是唱言至一精舍。遇一尊者名曰鼻 <lb ed="X" n="0466a03"/><lb ed="R114" n="0923b13"/>鞠多罗雲。推罪性了不可得。勇施比丘豁然大悟。即 <lb ed="X" n="0466a04"/><lb ed="R114" n="0923b14"/>往南方世界成<persName>等正觉</persName>。号曰宝月<persName>如来</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a0401" n="0466a0401"/><anchor xml:id="beg0466a0401" n="0466a0401"/>已<anchor xml:id="end0466a0401"/>至于今。故 <lb ed="X" n="0466a05"/><lb ed="R114" n="0923b15"/>曰勇施犯重悟无生。早时成<persName>佛</persName>于今在。</p> <lb ed="X" n="0466a06"/><lb ed="R114" n="0923b16"/><p xml:id="pX65p0466a0601">在欲行禅知见力。白日靑天轰霹雳。摩诃般若 <lb ed="X" n="0466a07"/><lb ed="R114" n="0923b17"/>波罗蜜。甚深般若波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0466a08"/><lb ed="R114" n="0923b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0466a0801">狮子吼<note place="inline">雪岭泥牛走</note>。无畏说<note place="inline">虚空咬著舌</note>。深嗟蒙 <lb ed="X" n="0466a09"/><lb ed="R114" n="0924a01"/>懂顽皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a0901" n="0466a0901"/><anchor xml:id="beg0466a0901" n="0466a0901"/>靼<anchor xml:id="end0466a0901"/><note place="inline">聋人争得闻</note>。祇知犯重障菩提<note place="inline">贪观天 <lb ed="X" n="0466a10"/><lb ed="R114" n="0924a02"/>上月</note>。不见<persName>如来</persName>开秘诀<note place="inline">失却手中桡</note>。有二比丘犯 <lb ed="X" n="0466a11"/><lb ed="R114" n="0924a03"/>婬杀<note place="inline">黑牛卧死水</note>。波離萤光增罪结<note place="inline">癞马繫枯<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a1101" n="0466a1101"/><anchor xml:id="beg0466a1101" n="0466a1101"/>桩<anchor xml:id="end0466a1101"/></note>。 <lb ed="X" n="0466a12"/><lb ed="R114" n="0924a04"/>维摩大士顿除疑。犹如赫日消霜雪<note place="inline">八十翁翁入 <lb ed="X" n="0466a13"/><lb ed="R114" n="0924a05"/>场屋。真诚不是小儿戏</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0466a14"/><lb ed="R114" n="0924a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0466a1401">诸<persName>佛</persName>菩萨演说大乘自在无畏。犹如狮子吼时无所 <lb ed="X" n="0466a15"/><lb ed="R114" n="0924a07"/>畏也。深嗟极歎之词。懵懂非聪慧也。顽皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a1501" n="0466a1501"/><anchor xml:id="beg0466a1501" n="0466a1501"/>靼<anchor xml:id="end0466a1501"/>者即牛 <lb ed="X" n="0466a16"/><lb ed="R114" n="0924a08"/>领粗厚皮也。此喩小乘钝根闻大不悟。发其歎也。祇 <lb ed="X" n="0466a17"/><lb ed="R114" n="0924a09"/>知犯前四重罪业障。于<persName>如来</persName>正法眼藏不能了罪性 <lb ed="X" n="0466a18"/><lb ed="R114" n="0924a10"/>空也。有二比丘犯婬杀。波離萤光增罪结者。昔有二 <lb ed="X" n="0466a19"/><lb ed="R114" n="0924a11"/>比丘山中结庵修行。坚持净戒无有缺犯。一日一比 <lb ed="X" n="0466a20"/><lb ed="R114" n="0924a12"/>丘出。一比丘在庵禅定。忽睡著。有一樵女偷犯净戒。 <lb ed="X" n="0466a21"/><lb ed="R114" n="0924a13"/>乃内心不悦。至同庵僧归。具说上事。其僧怒。赶逐其 <lb ed="X" n="0466a22"/><lb ed="R114" n="0924a14"/>女。女惊怖堕坑而死。比丘转加烦恼。共往大德优波 <lb ed="X" n="0466a23"/><lb ed="R114" n="0924a15"/>離尊者处求乞忏悔。尊者以小乘结罪。时二比丘心 <lb ed="X" n="0466a24"/><lb ed="R114" n="0924a16"/>疑不决。转生烦惑。维摩大士诃优彼離不善观機。此 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0466b" n="0466b"/> <lb ed="X" n="0466b01"/><lb ed="R114" n="0924a17"/>二比丘久修大乘。何得将大海纳于牛迹。故云萤光 <lb ed="X" n="0466b02"/><lb ed="R114" n="0924a18"/>增罪结也。大士云。穷罪性了不可得。不在内不在外 <lb ed="X" n="0466b03"/><lb ed="R114" n="0924b01"/>不在中间。前际不去後际不来中际不住。三际推求 <lb ed="X" n="0466b04"/><lb ed="R114" n="0924b02"/>了不可得。二比丘忽然顿悟获无生忍。犹如赫日消 <lb ed="X" n="0466b05"/><lb ed="R114" n="0924b03"/>霜雪。</p> <lb ed="X" n="0466b06"/><lb ed="R114" n="0924b04"/><p xml:id="pX65p0466b0601">狮子吼。无畏说。万窍怒风翻一舌。狸奴白牯尽 <lb ed="X" n="0466b07"/><lb ed="R114" n="0924b05"/>潜踪。露柱灯笼生欣悦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0466b08"/><lb ed="R114" n="0924b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0466b0801">不思议。解脱力<note place="inline">一点水墨两处成龙</note>。妙用恒沙也 <lb ed="X" n="0466b09"/><lb ed="R114" n="0924b07"/>无极<note place="inline">寸不如尺</note>。四事供养敢辞劳<note place="inline">有甚毕罗<g ref="#CB05283">䭔</g>子 <lb ed="X" n="0466b10"/><lb ed="R114" n="0924b08"/>快下将来</note>。万两黄金亦消得<note place="inline">独掌不浪呜。两手鸣 <lb ed="X" n="0466b11"/><lb ed="R114" n="0924b09"/>掴掴</note>。粉骨碎身未足酬<note place="inline">没来由处有来由</note>。一句了 <lb ed="X" n="0466b12"/><lb ed="R114" n="0924b10"/>然超百亿<note place="inline">迊地淸风有何极</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0466b13"/><lb ed="R114" n="0924b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0466b1301">不思议者。不可以心思口议。故经云。假使满世间皆 <lb ed="X" n="0466b14"/><lb ed="R114" n="0924b12"/>如舍利弗。尽思共度量。不能测<persName>佛</persName>智。盖<persName>佛</persName>智不可测 <lb ed="X" n="0466b15"/><lb ed="R114" n="0924b13"/>度也。须是洞悟自心。与从上诸圣同一见闻同一受 <lb ed="X" n="0466b16"/><lb ed="R114" n="0924b14"/>用。世出世间打成一片。诃笑怒骂皆是<persName>佛</persName>事。故云妙 <lb ed="X" n="0466b17"/><lb ed="R114" n="0924b15"/>用恒沙也无极。到者田地。堪受人天供养。故云万两 <lb ed="X" n="0466b18"/><lb ed="R114" n="0924b16"/>黄金也消得。四事者。一衣服。二卧具。三饮食。四医药。 <lb ed="X" n="0466b19"/><lb ed="R114" n="0924b17"/>古德云。上座若也实悟去。变大地作黄金。搅长河为 <lb ed="X" n="0466b20"/><lb ed="R114" n="0924b18"/>酥酪。供养上座未为分外。其或未然。粒米一丝直须 <lb ed="X" n="0466b21"/><lb ed="R114" n="0925a01"/>拖犁拽耙还他始得。粉骨碎身未足酬者。如常啼菩 <lb ed="X" n="0466b22"/><lb ed="R114" n="0925a02"/>萨敲骨出髓买花供<persName>佛</persName>求法。释迦<persName>世尊</persName>于因地中捨 <lb ed="X" n="0466b23"/><lb ed="R114" n="0925a03"/>身求半偈。顿超弥勒十二劫。乃至先辈诸老一言之 <lb ed="X" n="0466b24"/><lb ed="R114" n="0925a04"/>下心地开通。一轴之中義天朗耀。故云一句了然超 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0466c" n="0466c"/> <lb ed="X" n="0466c01"/><lb ed="R114" n="0925a05"/>百亿。如经具明。文繁不述。</p> <lb ed="X" n="0466c02"/><lb ed="R114" n="0925a06"/><p xml:id="pX65p0466c0201">不思议。解脱力。亘古亘今明如日。达摩十万里 <lb ed="X" n="0466c03"/><lb ed="R114" n="0925a07"/>西来。却对梁王道不识。<note place="inline">咄</note>切忌钻龟打瓦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0466c04"/><lb ed="R114" n="0925a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0466c0401">法中王<note place="inline">头顶天</note>。最高勝<note place="inline">脚踏地</note>。恒沙<persName>如来</persName>同共证 <lb ed="X" n="0466c05"/><lb ed="R114" n="0925a09"/><note place="inline">千闻不如一见。又云也是无风起浪</note>。我今解此如 <lb ed="X" n="0466c06"/><lb ed="R114" n="0925a10"/>意珠。信受之者皆相应<note place="inline">虚空包不住。大地载不起</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0466c07"/><lb ed="R114" n="0925a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0466c0701">王中法王位过百王之上。高超三界。独步大方。故云 <lb ed="X" n="0466c08"/><lb ed="R114" n="0925a12"/>最高勝也。恒河沙数过现未来一切诸<persName>佛</persName>皆证此法。 <lb ed="X" n="0466c09"/><lb ed="R114" n="0925a13"/>始觉合本觉。自觉觉他。故云同共证也。我今解悟此 <lb ed="X" n="0466c10"/><lb ed="R114" n="0925a14"/>法。如如意珠出生无穷。四祖谓牛头融禅师云。百千 <lb ed="X" n="0466c11"/><lb ed="R114" n="0925a15"/>法门同归方寸。河沙功德总在心源。一切戒门定门 <lb ed="X" n="0466c12"/><lb ed="R114" n="0925a16"/>慧门行门悉皆具足。神通妙用幷在汝心。烦恼业障 <lb ed="X" n="0466c13"/><lb ed="R114" n="0925a17"/>本来空寂。无三界可出。无菩提可求。人与非人性相 <lb ed="X" n="0466c14"/><lb ed="R114" n="0925a18"/>平等。大道虚旷绝思绝虑。如是之法汝今<anchor xml:id="nkr_note_add_0466c1401" n="0466c1401"/><anchor xml:id="beg0466c1401" n="0466c1401"/>已<anchor xml:id="end0466c1401"/>得。更无 <lb ed="X" n="0466c15"/><lb ed="R114" n="0925b01"/>欠少。与<persName>佛</persName>无殊。但信自心自在。莫作观行亦莫停心。 <lb ed="X" n="0466c16"/><lb ed="R114" n="0925b02"/>荡荡无碍任意纵横。不作诸善不造诸恶。行住坐卧 <lb ed="X" n="0466c17"/><lb ed="R114" n="0925b03"/>触目遇缘皆是<persName>佛</persName>之妙用。故云信受之者皆相应。</p> <lb ed="X" n="0466c18"/><lb ed="R114" n="0925b04"/><p xml:id="pX65p0466c1801">法中王。最高勝。横按镆铘行正令。太平寰宇斩 <lb ed="X" n="0466c19"/><lb ed="R114" n="0925b05"/>痴顽。纵遇<persName>佛</persName>来也乞命。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0466c20"/><lb ed="R114" n="0925b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0466c2001">了了见。无一物<note place="inline">日面<persName>佛</persName>月面<persName>佛</persName></note>。亦无人。亦无<persName>佛</persName><note place="inline">东 <lb ed="X" n="0466c21"/><lb ed="R114" n="0925b07"/>涌西没南涌北没</note>。大千沙界海中沤<note place="inline">一箭落双雕</note>。 <lb ed="X" n="0466c22"/><lb ed="R114" n="0925b08"/>一切圣贤如电拂<note place="inline">蹉过了也</note>。纵使铁轮顶上旋<note place="inline">胡 <lb ed="X" n="0466c23"/><lb ed="R114" n="0925b09"/>孙上树尾连天</note>。定慧圆明终不失<note place="inline">垂手过膝</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0466c24"/><lb ed="R114" n="0925b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0466c2401">真如界内绝生<persName>佛</persName>之假名。平等性中无自他之形相。 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0467a" n="0467a"/> <lb ed="X" n="0467a01"/><lb ed="R114" n="0925b11"/>故无人无物无<persName>佛</persName>也。三千大千沙界在觉性之中。如 <lb ed="X" n="0467a02"/><lb ed="R114" n="0925b12"/>水之浮沤乱起乱灭。故云空生大觉中。如海一沤发。 <lb ed="X" n="0467a03"/><lb ed="R114" n="0925b13"/>沤灭空本无。况复诸三有。一切圣贤递相出兴。转眼 <lb ed="X" n="0467a04"/><lb ed="R114" n="0925b14"/>过了。如石火电光猝难摸<g ref="#CB01857">索</g>。故云一切圣贤如电拂。 <lb ed="X" n="0467a05"/><lb ed="R114" n="0925b15"/>假使铁轮顶上旋者。昔有一魔王谓诸菩萨言。汝当 <lb ed="X" n="0467a06"/><lb ed="R114" n="0925b16"/>退位。汝若不退。我飞热铁轮旋汝顶上。碎汝形体犹 <lb ed="X" n="0467a07"/><lb ed="R114" n="0925b17"/>微尘。尔时菩萨以定慧圆明不思议力故。不失其位。 <lb ed="X" n="0467a08"/><lb ed="R114" n="0925b18"/>时诸魔众反自退失。此永嘉引喩学道人。纵遇逆顺 <lb ed="X" n="0467a09"/><lb ed="R114" n="0926a01"/>境界来前。如不闻不见相似。始不被生死阴魔所惑 <lb ed="X" n="0467a10"/><lb ed="R114" n="0926a02"/>也。</p> <lb ed="X" n="0467a11"/><lb ed="R114" n="0926a03"/><p xml:id="pX65p0467a1101">了了见。无一物。当阳放出辽天鹘。三千刹海绝 <lb ed="X" n="0467a12"/><lb ed="R114" n="0926a04"/>遮<g ref="#CB15046">阑</g>。万里虚空只一突。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0467a13"/><lb ed="R114" n="0926a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX65p0467a1301">日可冷。月可热<note place="inline">眼底无筋。皮下有血</note>。众魔不能壞 <lb ed="X" n="0467a14"/><lb ed="R114" n="0926a06"/>真说<note place="inline">一口无两舌</note>。象驾峥嵘谩进途<note place="inline">兵随印转。将 <lb ed="X" n="0467a15"/><lb ed="R114" n="0926a07"/>逐符行</note>。谁见螳螂能拒辙<note place="inline">掉棒打月</note>。大象不遊于 <lb ed="X" n="0467a16"/><lb ed="R114" n="0926a08"/>兔径<note place="inline">听取号令</note>。大悟不拘于小节<note place="inline">临济德山只得 <lb ed="X" n="0467a17"/><lb ed="R114" n="0926a09"/>一橛</note>。莫将管见谤苍苍<note place="inline">钓鱼船上<name role="" type="person">谢三郞</name></note>。未了吾 <lb ed="X" n="0467a18"/><lb ed="R114" n="0926a10"/>今为君决<note place="inline">千里万里一条铁</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0467a19"/><lb ed="R114" n="0926a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX65p0467a1901">日性本热寧可说冷。月性本冷寧可说热。十方世界 <lb ed="X" n="0467a20"/><lb ed="R114" n="0926a12"/>唯此一事实。馀二即非真。吾此一真之说。虽众魔不 <lb ed="X" n="0467a21"/><lb ed="R114" n="0926a13"/>能壞也。大涅槃经云。<persName>佛</persName>说四谛不可令异。故永嘉引 <lb ed="X" n="0467a22"/><lb ed="R114" n="0926a14"/>此为证。谓菩萨所弘大乘法门。众魔不能为其障碍。 <lb ed="X" n="0467a23"/><lb ed="R114" n="0926a15"/>譬如象驾峥嵘而进。岂螳螂小虫而可拒其车辙耶。 <lb ed="X" n="0467a24"/><lb ed="R114" n="0926a16"/>昔齐莊公出猎。有螳螂擧足将抟其轮。问其御者曰 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0467b" n="0467b"/> <lb ed="X" n="0467b01"/><lb ed="R114" n="0926a17"/>此何虫也。对曰此是螳螂也。莊公曰。而以至微之力。 <lb ed="X" n="0467b02"/><lb ed="R114" n="0926a18"/>而拒大车。不量其力。今永嘉略引为证使人易晓。故 <lb ed="X" n="0467b03"/><lb ed="R114" n="0926b01"/>云谁见螳螂能拒辙也。大象不游于兔径者。表大乘 <lb ed="X" n="0467b04"/><lb ed="R114" n="0926b02"/>圆顿境界。岂涉人天小乘之蹊径哉。大悟不拘于小 <lb ed="X" n="0467b05"/><lb ed="R114" n="0926b03"/>节者。见性之人。贵要根本谛当智眼圆明足矣。于世 <lb ed="X" n="0467b06"/><lb ed="R114" n="0926b04"/>疏略。出语无文。此为小节耳。多见今时兄弟云。不可 <lb ed="X" n="0467b07"/><lb ed="R114" n="0926b05"/>以持犯戒律所拘。此错说也。三世诸<persName>佛</persName>历代祖师乃 <lb ed="X" n="0467b08"/><lb ed="R114" n="0926b06"/>至天下善知识。阿谁以行染度人。故笔此以改其谬 <lb ed="X" n="0467b09"/><lb ed="R114" n="0926b07"/>也。圆顿大教唯接上根。若小根小器浅识劣智欲窥 <lb ed="X" n="0467b10"/><lb ed="R114" n="0926b08"/>大乘境界。犹握管窥天曰天小者。非天之咎也。故云 <lb ed="X" n="0467b11"/><lb ed="R114" n="0926b09"/>未了吾今为君决。末後一句始到牢关。大用现前不 <lb ed="X" n="0467b12"/><lb ed="R114" n="0926b10"/>存軏则。揭示空劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0467b1201" n="0467b1201"/><anchor xml:id="beg0467b1201" n="0467b1201"/>已<anchor xml:id="end0467b1201"/>前。岂離而今时节。不见道无位 <lb ed="X" n="0467b13"/><lb ed="R114" n="0926b11"/>真人是甚么漧屎橛。者一句也有照也有用。也有权 <lb ed="X" n="0467b14"/><lb ed="R114" n="0926b12"/>也有实。也有宾也有主。若人捡点得出。许伊亲证阿 <lb ed="X" n="0467b15"/><lb ed="R114" n="0926b13"/>字法门。其或未然。三十痛棒自领出去。</p> <lb ed="X" n="0467b16"/><lb ed="R114" n="0926b14"/><p xml:id="pX65p0467b1601">日可冷。月可热。诸<persName>佛</persName>同出廣长舌。世间唯有此 <lb ed="X" n="0467b17"/><lb ed="R114" n="0926b15"/>一真。天上更无第二月。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0467b18"/><lb ed="R114" n="0926b16"/> <lb ed="X" n="0467b19"/><lb ed="R114" n="0926b17"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>永嘉真觉大师证道歌</cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb ed="X" n="0467b20"/> <lb ed="X" n="0467b21"/> <lb ed="X" n="0467b22"/> <lb ed="X" n="0467b23"/> <lb ed="X" n="0467b24"/> <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0467c" n="0467c"/> <lb ed="X" n="0467c01"/> <lb ed="X" n="0467c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1293-B</cb:mulu><head>No. 1293-B</head> <lb ed="X" n="0467c03"/> <lb ed="X" n="0467c04"/><lb ed="R114" n="0927a01"/><p xml:id="pX65p0467c0401">西祖单传直指之道。初无秋毫许与人领览。唯在当 <lb ed="X" n="0467c05"/><lb ed="R114" n="0927a02"/>人自证自悟到无证无悟之地。故我真觉大师遍历 <lb ed="X" n="0467c06"/><lb ed="R114" n="0927a03"/>教观从缘悟入。径往曹溪印可。到日値祖坐次。师绕 <lb ed="X" n="0467c07"/><lb ed="R114" n="0927a04"/>床三迊振锡一下卓然而立。祖曰。夫沙门者具三千 <lb ed="X" n="0467c08"/><lb ed="R114" n="0927a05"/>威仪八万细行。行行无亏。大德从何方而来。生大我 <lb ed="X" n="0467c09"/><lb ed="R114" n="0927a06"/>慢。师曰生死事大无常迅速。祖曰。何不体取无生。了 <lb ed="X" n="0467c10"/><lb ed="R114" n="0927a07"/>取无速乎。师曰。体即无生。了本无速。祖曰如是如是。 <lb ed="X" n="0467c11"/><lb ed="R114" n="0927a08"/>须臾礼辞。祖曰返太速乎。师曰本非动静岂有速耶。 <lb ed="X" n="0467c12"/><lb ed="R114" n="0927a09"/>祖曰谁知非动。师曰仁者自生分别。祖曰汝甚得无 <lb ed="X" n="0467c13"/><lb ed="R114" n="0927a10"/>生意也。师曰无生岂有意。祖曰。若无意。谁生分别。师 <lb ed="X" n="0467c14"/><lb ed="R114" n="0927a11"/>曰分别亦非意。祖歎曰善哉善哉。既蒙印可。方得名 <lb ed="X" n="0467c15"/><lb ed="R114" n="0927a12"/>为证也。岂可与小根劣器未得谓得未证谓证者同 <lb ed="X" n="0467c16"/><lb ed="R114" n="0927a13"/>日而语哉。证彻此心曰道。吟咏此道曰歌。流传沙界 <lb ed="X" n="0467c17"/><lb ed="R114" n="0927a14"/>发明後学。真<persName>如来</persName>使行<persName>如来</persName>行也。永盛昔居学地。获 <lb ed="X" n="0467c18"/><lb ed="R114" n="0927a15"/>益甚多。所谓雪山肥腻更无杂。纯出醍醐我常纳。诸 <lb ed="X" n="0467c19"/><lb ed="R114" n="0927a16"/><persName>佛</persName>法身入我性。我性同共<persName>如来</persName>合。与师同一契<anchor xml:id="nkr_note_add_0467c1901" n="0467c1901"/><anchor xml:id="beg0467c1901" n="0467c1901"/>券<anchor xml:id="end0467c1901"/>也。 <lb ed="X" n="0467c20"/><lb ed="R114" n="0927a17"/>至元二年秋弃饶之妙果寺事。复归南巢旧隐。越明 <lb ed="X" n="0467c21"/><lb ed="R114" n="0927a18"/>年春来六安齐头山水晶兰若。礼先祖直翁圆禅师 <lb ed="X" n="0467c22"/><lb ed="R114" n="0927b01"/>塔。孤峰顶上诸缘不到。可堂然庵主将证道歌俾著 <lb ed="X" n="0467c23"/><lb ed="R114" n="0927b02"/>语註述复为之颂以施来学。倘于言前领旨。格外明 <lb ed="X" n="0467c24"/><lb ed="R114" n="0927b03"/>宗。则真觉大师肉犹暖在。其或未然。请看註脚。时至 <pb ed="X" xml:id="X65.1293.0468a" n="0468a"/> <lb ed="X" n="0468a01"/><lb ed="R114" n="0927b04"/>元三年岁次丁丑<persName>佛</persName>生日前住饶州西湖妙果禅寺 <lb ed="X" n="0468a02"/><lb ed="R114" n="0927b05"/>嗣祖比丘<note place="inline">永盛</note>述。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0468a03"/> <lb ed="X" n="0468a04"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1293-C</cb:mulu><head>No. 1293-C</head> <lb ed="X" n="0468a05"/> <lb ed="X" n="0468a06"/><lb ed="R114" n="0927b07"/><p xml:id="pX65p0468a0601"><name role="" type="person">永嘉大师</name>证道若揭日月。惜乎少了一著子。从上大 <lb ed="X" n="0468a07"/><lb ed="R114" n="0927b08"/>機大用行棒行喝。大似梦中说梦。不然。看取竺原老 <lb ed="X" n="0468a08"/><lb ed="R114" n="0927b09"/>人下面註脚。庚辰秋仲住蒋山弟<note place="inline">寧心</note>拜题。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0456a0701" to="#end0456a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">扬</lem><rdg wit="#wit.orig">扬</rdg></app> <app from="#beg0456a0801" to="#end0456a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0456a0901" to="#end0456a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0456a1301" to="#end0456a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0456a1401" to="#end0456a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0456a2101" to="#end0456a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">券</lem><rdg wit="#wit.orig">倦</rdg></app> <app from="#beg0456c0201" to="#end0456c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0457b1601" to="#end0457b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0457b2001" to="#end0457b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0458a0701" to="#end0458a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0458c1101" to="#end0458c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0458c2201" to="#end0458c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0459b2101" to="#end0459b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0459c0901" to="#end0459c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0459c2401" to="#end0459c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0461c0901" to="#end0461c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0462a1701" to="#end0462a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">竟</lem><rdg wit="#wit.orig">意</rdg></app> <app from="#beg0462b0501" to="#end0462b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0463a2101" to="#end0463a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0463b1001" to="#end0463b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0464a1101" to="#end0464a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0464c1901" to="#end0464c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0466a0401" to="#end0466a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0466a0901" to="#end0466a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app> <app from="#beg0466a1101" to="#end0466a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">桩<note type="cf1">T47n1998Ap0845b14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">椿</rdg></app> <app from="#beg0466a1501" to="#end0466a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app> <app from="#beg0466c1401" to="#end0466c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0467b1201" to="#end0467b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0467c1901" to="#end0467c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">券</lem><rdg wit="#wit.orig">倦</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0456a0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a0701">扬【CB】，扬【卍续】</note> <note n="0456a0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a0801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0456a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0456a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0456a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a1401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0456a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456a2101">券【CB】，倦【卍续】</note> <note n="0456c0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0456c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0457b1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0457b1601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0457b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0457b2001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0458a0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0458a0701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0458c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0458c1101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0458c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0458c2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0459b2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0459b2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0459c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0459c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0459c2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0459c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0461c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0461c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0462a1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0462a1701">竟【CB】，意【卍续】</note> <note n="0462b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0462b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0463a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0463a2101">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0463b1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0463b1001">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0464a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0464a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0464c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0464c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0466a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0466a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0466a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0466a0901">靼【CB】，靻【卍续】</note> <note n="0466a1101" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="X65.0466a11.19" target="#nkr_note_add_0466a1101">桩【CB】，椿【卍续】</note> <note n="0466a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0466a1501">靼【CB】，靻【卍续】</note> <note n="0466c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0466c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0467b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0467b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0467c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0467c1901">券【CB】，倦【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>